Chương 5: Năm xưa
*
Anh Trân cười khẽ một tiếng, coi như kết lại câu chuyện: “Em nói gì thì anh cũng chẳng tin đâu.”
Cô nhấp một ngụm trà, chậm rãi nói tiếp: “Nhưng trùng hợp là hôm nay em vừa gặp Vương Ngọc Cầm.”
Anh trai cô đang ăn lạc rang muối tiêu. Một hạt lăn dọc theo chiếc áo mã quái xanh đã sờn, rơi xuống khe giữa hai đầu gối khép lại. Anh ta chẳng buồn để tâm, dùng ngón cái và ngón trỏ nhặt lên bỏ vào miệng, nhai ngon lành, vừa ăn vừa cảm khái: “Cô ta bây giờ sống sướng thật.”
Chỉ vì cái động tác ấy, mũi Anh Trân bỗng cay xè không rõ vì sao. Phồn hoa rốt cuộc cũng bị gió mưa cuốn đi, công tử quyền quý ngày trước giờ cũng học cách cúi xuống nhặt miếng ăn từ giữa hai chân mình. Sự sa sút của gia đình ấy, đến khoảnh khắc này, trong đầu cô bỗng trở nên vô cùng chân thực.
Chị dâu hỏi: “Vương Ngọc Cầm là ai thế?”
Không ai đáp, chị ta vẫn truy hỏi cho bằng được: “Nghe cái tên quen quen nhỉ?”
Anh trai cau mày, giọng mất kiên nhẫn: “Bà Triệu đó, người em gặp ở nghĩa trang dịp Thanh minh, còn tặng em cả cái khăn choàng dệt hoa to tướng.”
“À, là cô ta đó hả!” Chị dâu kéo dài giọng, lông mày hất lên, vẻ ngưỡng mộ không giấu nổi: “Xinh đẹp thật, mà ra tay cũng hào phóng. Phong thái đúng kiểu phu nhân quan lớn. Về quê tảo mộ, chẳng nói chẳng rằng đã cho sửa sang lại mộ phần nhà mình, bia mộ dùng cả khối đá cẩm thạch trắng. Cô Hai Vương Song Song quen biết đó, ở Tô Châu ai cũng biết là thợ ra giá đắt nhất, chuyên được mời khắc chữ trên đá. Quanh nghĩa trang còn trồng cả một vòng cây táo, không phải cây non đâu, toàn cây lớn to bằng cả cánh tay tôi thế này. Chỉ riêng tiền đó thôi đã là con số khủng khiếp. Em vẫn hay nói với anh ấy, cô em chồng nhà mình cũng là phu nhân quan lớn, mai này áo gấm về làng, cũng nên sửa sang lại mộ phần cha mẹ cho đàng hoàng. Lúc sống đã giàu sang phú quý, chết rồi cũng không thể quá lạnh lẽo, mất mặt tổ tiên.”
Anh trai trừng mắt nhìn chị ta: “Nói linh tinh gì thế!”
Rồi anh ta lại lầm bầm thêm một câu: “Em gái tự biết chừng mực.”
Anh Trân nghe chị dâu không ngớt lời ca tụng Vương Ngọc Cầm, lại nhớ đến lúc gặp bà Triệu hôm nay, ngoài mặt khiêm nhường, trong lòng thì ngấm ngầm muốn hơn thua, cô im lặng một lát, rồi mỉm cười nói: “Không giấu gì anh chị, trước kia Vân Phiên bị cuốn vào một vụ án lớn, chuyện đó chắc anh chị cũng nghe qua rồi chứ? À, chưa nghe à? Có lẽ anh chị không có thói quen đọc báo, hoặc có nghe người ta kể cũng chẳng liên hệ được với cậu ấy. Vụ án đó lên báo suốt hai tuần liền, đến cả chính phủ trung ương cũng bị kinh động. Vân Phiên làm thư ký tòa án, trong lúc sao chép sổ sách tham ô hối lộ của người ta, lỡ tay làm đổ đèn dầu, thiêu rụi sạch sẽ. Ai cũng nói anh ấy nhận tiền để tiêu hủy chứng cứ. Em là người hiểu anh ấy nhất, anh ấy không có gan trời ấy đâu. Nhưng em hiểu thì có ích gì, người ta nói năng rành rẽ, cuối cùng hồ đồ kết tội luôn.”
Cô dừng lại một chút rồi nói tiếp: “Bị chính phủ ghi lỗi, xóa tên, suýt nữa thì ngồi tù, phải tốn không ít tiền mới giữ được người. Sau đó chẳng ai dám giao việc cho anh ấy nữa, mấy năm nay cứ lang bạt khắp nơi, ăn chơi cờ bạc, ra vào kỹ viện ném tiền không hề nương tay. Tất cả đều trông vào bà cụ thương tình bố thí và bán dần chút của hồi môn của em mà sống qua ngày. Anh chị nói xem, có phu nhân quan lớn nào lại thành ra như em không?”
Cô kéo nhẹ tà chiếc sườn xám hoa rắc màu xanh nhạt trên người: “Từ sau khi xảy ra chuyện, em chưa từng may lấy một bộ đồ mới, vẫn mặc toàn kiểu dáng lỗi thời.”
Bên ngoài cửa sổ trời đã tối hẳn. Cô quay lưng về phía cửa sổ nửa khung được đèn lồng đỏ hắt sáng, khuôn mặt mờ đi. Chiếc sườn xám trong thứ ánh sáng u ám ấy trông quả thật cũ kỹ, như rau cải muối bị hong khô, mất hết nước.
Tai, cổ, cổ áo, cổ tay và các ngón tay cô đều trơ trụi, không đeo lấy một món trang sức nào, cảnh ấy quả thực chói mắt. Ít ra thì tai chị dâu còn đeo đôi khuyên vàng to sáng choang.
Anh trai vẫn giữ được bình tĩnh, còn chị dâu thì đã biến sắc.
Anh Trân không nói thêm gì, chỉ lặng lẽ uống trà trong bát mình, vị nhạt đi nhiều. Ngoài hành lang vang lên tiếng sột soạt, Quế San vén rèm chạy vào, bớt câu nệ hơn lúc trước, gọi: “Mẹ, gói bánh nếp con không tìm thấy, mẹ để đâu rồi?”
Mẹ cô bé bực bội đáp: “Trong cái rương sứt một góc ấy.”
“Không có, không có.” Quế San kéo tay áo chị ta: “Con không thấy, mẹ đi cùng con xem.”
Miệng còn vương mùi ngọt của kẹo quýt.
Trong lòng mẹ cô bé cũng đang hụt hẫng, cần ra ngoài hít thở chút không khí. Chị ta lầm bầm gì đó, đứng dậy nắm tay Quế San đi ra ngoài. Anh Trân nghe loáng thoáng như chị ta đang mắng cô.
Trong phòng chỉ còn lại hai anh em, cùng với sự sa sút bủa vây.
Anh Trân đá đôi giày cao gót ra, gác chân lên ghế cúi đầu nhìn kỹ. Da gót chân đã tróc một mảng, lộ ra phần thịt non hồng hào. Cũng chỉ có đôi giày này là còn mới, bởi vì nó không vừa chân.
Cô thấm nước trà trong bát vào khăn tay, đắp lên vết thương. Luồng mát lạnh thấm vào, cơn đau dịu đi đôi chút. Cô hỏi: “Anh chị lên Thượng Hải làm gì? Chỉ để gặp em một chuyến thôi sao?”
Anh trai không tiện nói đúng là như vậy. Nếu em gái vinh hoa phú quý, anh ta có thể cúi mình nhún nhường, nhưng khi hai con người cùng cảnh khốn khó đối diện nhau, anh ta lại bắt đầu giữ thể diện.
Anh ta nói: “Nhà máy dệt nơi chồng con bé Quế Châu làm việc vừa mở thêm phân xưởng ở Kim Sơn, điều nó lên đó sửa máy. Giờ trời sắp lạnh, nó viết thư thúc giục gửi áo ấm với chăn bông, nói mua ở Thượng Hải vừa đắt lại chẳng đủ ấm. Quế Châu bụng đã to, anh với chị dâu rảnh rỗi, tiện đường ghé thăm em…” Anh ta ngập ngừng một chút, vốn định nói đã hơn mười năm không gặp, lại thấy hai chữ “mười mấy năm” quá nặng nề, cuối cùng đổi lời: “Dù sao cũng lâu lắm rồi không gặp.”
Anh Trân dường như chẳng nghe thấy câu cuối, chỉ nói: “Con rể biết lo toan là phúc của Quế Châu. Chỉ sợ ở Thượng Hải, cái chốn phồn hoa này, ở lâu rồi nhiễm thói ăn chơi cờ bạc, bao nhiêu tiền cũng không đủ tiêu.”
Anh trai đáp: “Con rể xuất thân không cao, là người thật thà, đứng đắn.”
Khóe môi Anh Trân khẽ nhếch lên, giọng mang theo chút kiêu bạc: “Người thật thà à? Người thật thà mới dễ hư nhất, lại còn bướng, mười con lừa cũng kéo không quay đầu.”
Tiếng cười khe khẽ của cô mỏng như lưỡi dao cạo, nhìn đã thấy sắc. Nó lướt qua cổ họng, không thấy đau, nhưng trong khoảnh khắc đã rỉ máu.
Anh trai cô nhíu chặt mày, cơn nghiện thuốc phiện bắt đầu cồn cào, đưa tay bóp lấy cổ họng: “Em có hận chúng tôi thì thôi, dính dáng gì tới con rể mà phải trù ẻo nó như vậy? Quế Châu đâu có lỗi với em.”
Anh Trân đáp: “Ồ! Thì ra anh biết em hận anh chị cơ đấy, biết là có lỗi với em. Em cứ tưởng anh chị quên cả rồi, chỉ còn mình em nhớ mãi thôi.”
Anh trai hừ một tiếng: “Em nói vậy là ý gì! Năm đó nếu không phải em không biết giữ mình, thì làm gì có những chuyện về sau! Chẳng ai có lỗi với em cả, là em tự có lỗi với chính mình.”
Anh Trân tức đến run bắn cả người. Cô không ngờ rằng đến tận hôm nay, người anh ruột từng đẩy cô vào hố lửa ấy vẫn có thể trơ trẽn ngụy biện như vậy, hoàn toàn không có lấy một chút áy náy.
Chợt nghe ngoài hành lang có tiếng bước chân sột soạt, rèm vừa vén lên, chị dâu dắt Quế San, phía sau là Minh Phượng cùng bước vào. Chị dâu cười nói: “Đúng là trí nhớ kém thật, bánh nếp gói xong còn buộc dây cẩn thận, vậy mà quên đặt vào rương, đợi chuyến sau sẽ mang đến cho cô.”
Anh Trân cắn từng chữ, nói: “Không cần đâu, tôi không thích ăn bánh nếp.”
Chị dâu vẫn tiếp lời: “Hồi trước ở nhà, cô thích nhất là canh bánh nếp thái lát, bánh nếp Thượng Hải mềm nhão, không có độ dai, nên ăn không ngon.”
Anh Trân không thèm để ý, quay sang Minh Phượng nói: “Cô đã hỏi nhà bếp chưa, mấy thứ mang tới này tính ra hết bao nhiêu tiền? Đưa tiền cho họ đi.”
Minh Phượng còn chưa kịp đáp, anh trai đã đập bàn đứng bật dậy: “Đi thôi! Thật sự coi chúng ta là ăn mày đến xin cơm à!”
Chị dâu vội vàng kéo lại: “Đi làm gì chứ! Vừa rồi mới nói xã giao với cậu được mấy câu, còn chưa chào hỏi bà cụ, Mỹ Quyên cũng chưa gặp, khó lắm mới đến một chuyến, sao có thể chưa đủ lễ nghĩa đã bỏ đi được. Anh chị thì không sao, đi là xong, mắt không thấy thì lòng không phiền, nhưng trong phủ trên dưới người ta sẽ nghĩ thế nào về cô? Dù sao đây cũng là nhà cao cửa rộng, hiếm hoi lắm cô mới có anh chị bên ngoại tới thăm, lại vô phép tắc như vậy thì còn ra thể thống gì.”
Anh Trân ghê tởm chị ta đến cực điểm, cười lạnh nói: “Chị cũng đừng có nước đôi như dao cắt đậu hũ. Trong phủ này người ta đã coi nhà mẹ đẻ tôi chết sạch từ lâu rồi, anh chị đến mới là chuyện lạ. Lúc giàu sang phú quý thì chẳng thấy đâu, đến khi sa cơ nghèo hèn lại mò tới cửa.”
Chị dâu nghẹn họng không nói được lời nào. Anh trai tức đến đỏ bừng mặt mày: “Tôi nói một câu, em đừng khó nghe, nếu không phải cha mẹ trước lúc lâm chung có dặn dò, thấy mấy năm nay em sống một mình ở Thượng Hải cô quạnh đáng thương, tôi còn lâu mới thèm đến!”
Nói xong anh ta phất tay áo, dắt Quế San quay đầu đi thẳng ra ngoài không ngoảnh lại. Chị dâu lắp bắp: “Cô bớt giận… ơ, Quế San…”
Rồi chị ta vội vàng theo sát phía sau, Minh Phượng cũng cuống quýt chạy ra tiễn khách.
Trong phòng lại trở về tĩnh lặng, không biết từ đâu chui ra mấy con muỗi, vo ve bay vòng quanh Anh Trân. Cô buông thõng tay ngồi thừ ra đó, môi khô khốc, dính chặt vào nhau như bị dán keo, tách mãi không ra. Trước mắt cô lách tách tóe lên những đốm sáng, không biết đã qua bao lâu mới dần tối lại.
Mu bàn tay ngứa ngáy dữ dội, cô dùng móng tay gãi mạnh, bị đốt sưng lên một cục to.
Muỗi cuối thu, quả nhiên độc thật.