Chương 4-1: Đại thời đại biến thiên
*
Trung thu vừa qua, trời liền chuyển lạnh nhanh chóng. Gió đông chầm chậm thổi về, sáng tối đều mang theo mưa phùn, cây cối vẫn còn lá, sắc vàng xen lẫn ánh xanh, đứng sừng sững dọc hai bên đường phố. Vào tiết Đông chí, người Quảng Châu quan niệm “Tiết Đông chí còn lớn hơn cả Tết Nguyên đán”, thường hay ăn trôi nước. Những người mới đến định cư ở đây, bất kể đã bám rễ hay chưa, đa phần đều thích ăn sủi cảo. Nhà họ Trình thì vẫn giữ thói quen ăn cơm nếp lạp vị, lạp vị kiểu Quảng có vị mặn ngọt đan xen, nấm hương tôm khô óng ánh mỡ màng, từ xa đã ngửi thấy mùi thơm nức mũi, Trình Nhất Thanh ăn ngon lành hết tận hai bát.
Đông chí vừa qua là năm mới cũng đến gần. Trình Nhất Thanh cùng Trần Tịch Bùi đi dạo chợ hoa, Trần Tịch Bùi cười cười nói, hay là tụi mình mua nhánh hoa đào đi, cầu cho có vận đào hoa. Trình Nhất Thanh cười trêu lại, nói muốn mua thì cô tự đi mà mua. Cô đứng yên tại chỗ, đứng gần quầy hoa, hai tay đút túi áo nhìn Trần Tịch Bùi mặc cả với chủ sạp, chợt nhớ về cảnh tượng một năm trước, cô cùng Hà Trừng đi dạo chợ hoa mua đào.
Bài thơ đó nói thế nào nhỉ? Cái gì mà gương mặt người xưa giờ chẳng biết đi đâu, chỉ thấy hoa đào vẫn còn cười với gió xuân. Trần Tịch Bùi cầm một cành hoa đào, cười tươi rói chạy tới, đưa cho Trình Nhất Thanh một nhánh: “Tặng cô này.”
Cô ấy lại nói: “Hy vọng cửa hàng Trình Ký Quảng Châu khai trương suôn sẻ.”
“Cảm ơn cô.”
Cuối năm ngoái, chú Đức thường kêu đau lưng. Song Trình Ký được Trình Quý Trạch dùng vốn liếng đổ vào nên lớn mạnh thần tốc, nhưng Trình Nhất Thanh lại nảy sinh ý định dần thoát ly khỏi Trình Quý Trạch, thế là cô quyết định tiếp quản toàn bộ cửa hàng nhỏ của gia đình. Cô chậm rãi rút một nửa tinh lực từ Song Trình Ký để dồn vào Trình Ký Quảng Châu, năm mới vừa qua là bắt đầu lại từ đầu.
Sau năm mới không lâu, tiết trời nồm mà người Quảng Đông sợ nhất đã tới. Hai bên bờ Châu Giang khói sương mờ mịt. Gạch lát nền hay gạch men đều rịn nước, đám trẻ con nghịch ngợm dùng ngón tay viết chữ lên mặt kính, một dòng “Không muốn đi học” ướt sũng trên kính, nước chảy dài xuống dưới. Trong thành phố đâu đâu cũng sương mù bảng lảng, quần áo phơi không khô, đồ vật trong ngoài nhà đều bám đầy hơi nước.
Trình Tịnh tích cực chuẩn bị mang thai nhưng mãi vẫn chưa có tin vui, tâm trạng đâm ra lo âu. Chồng Trình Tịnh được điểm tốt là chẳng bao giờ thúc giục, chỉ nhìn bóng dáng mờ ảo của mình phản chiếu trên cửa kính mà cảm thán: “Không biết lúc Đạt Ma sư tổ sang phía Đông đến Quảng Châu, có gặp phải mùa nồm này không? Lục tổ Huệ Năng liệu có còn phiền lòng vì tiết trời ẩm ướt này nữa chăng?”
Trình Tịnh thích nhất là lúc chồng mình ra vẻ trí thức như vậy. Bà không hề biết rằng, cũng chính những lời này, người đầu ấp tay gối với mình đã từng nói qua với cả hai người bạn gái cũ.
Bất kể thời tiết thế nào cũng không ngăn nổi niềm đam mê ăn uống của người Quảng Châu. Mùa nồm qua đi, kế đến là Thanh minh, Đoan ngọ. Chú Hai lúc rảnh rỗi rủ chú Đức ra bờ sông Châu Giang xem đua thuyền rồng, chú Đức phát hiện có mấy người xách túi của Song Trình Ký, cũng có người xách túi của Trình Ký, trong lòng lấy làm vui sướng. Chú Đức hỏi thím Đức: “Sao con Thanh không đi xem đua thuyền?”
Thím Đức nói: “Ông quên rồi sao? Con bé đang chuẩn bị cho Trình Ký Quảng Châu mà.”
Bước đầu tiên của việc chuẩn bị, ngoài việc trích ra nguồn vốn dự toán khả dụng, còn phải tái thiết lập bộ máy tổ chức. Trình Nhất Thanh tìm chị Tiếu để nói chuyện, sau khi hỏi thăm ân cần, cô mới cẩn thận đề cập rằng chị đã không còn phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp hiện đại nữa.
Chị Tiếu vô cùng chấn động. Chị không ngờ mình làm việc ở Trình Ký hơn mười năm trời, đinh ninh nửa đời sau sẽ ở đây dưỡng già, vậy mà lại bị đứa trẻ mình tận mắt nhìn từ nhỏ đến lớn như Trình Nhất Thanh sa thải. Chị rơm rớm nước mắt, mắng Trình Nhất Thanh là đồ không có lương tâm. Trình Nhất Thanh cũng không đáp lời, cứ mặc cho chị mắng, chỉ cúi đầu bấm một dãy số trên máy tính rồi đưa cho chị xem.
Sắc mặt chị Tiếu dao động một chút, định mắng tiếp nhưng giọng điệu rõ ràng đã trở nên yếu thế, chỉ là cố làm ra vẻ mà thôi.
Trình Nhất Thanh nói: “Bởi vì đó là chị Tiếu nên em mới đưa con số này. Chị vẫn còn trẻ như vậy, nếu muốn làm việc thì đi chỗ khác làm tiếp cũng được, em sẽ giúp chị kết nối. Nếu không muốn đi làm, muốn hưởng phước thanh nhàn thì số tiền này đủ để chị về quê xây hai căn nhà, hoặc mua một căn hộ thương mại diện tích nhỏ nhưng ở vị trí khá tốt tại Quảng Châu rồi. Chị cân nhắc đi.”
Cái miệng vốn dĩ giỏi trò chuyện của chị Tiếu như bị xì hơi, đột nhiên không thốt nên lời. Chị đứng dậy đi ra ngoài gọi điện thoại. Điện thoại chú Đức tắt máy, điện thoại thím Đức cũng tắt máy. Tim chị thắt lại, đột nhiên hiểu ra mọi chuyện đều đã được sắp xếp từ trước.
Chị chậm rãi đi trở vào, ngồi xuống trước mặt Trình Nhất Thanh. Trình Nhất Thanh bỗng hỏi: “Đúng rồi, ba mẹ em đi du lịch Singapore – Malaysia – Thái Lan, chị có muốn mua gì không? Để em báo với họ.”
Chị Tiếu biết rõ nước xa không cứu được lửa gần, cũng hiểu Trình Nhất Thanh đã sắt đá quyết làm chuyện này. Cộng thêm con số khiến người ta xiêu lòng lúc nãy, chị đã mủi lòng, nhưng vẫn muốn nâng giá thêm chút nữa, bèn bày ra bộ dạng bi thương: “A Thanh, chị ở Trình Ký bao nhiêu năm nay… Nếu chú Đức thím Đức biết được, nhất định sẽ không đồng ý cho em làm vậy đâu.”
“Ba mẹ đã giao cửa hàng cho em quán xuyến thì cửa hàng này là của em rồi.” Trình Nhất Thanh nói: “Chị Tiếu, nếu chị muốn ở lại Trình Ký, em tuyệt đối hoan nghênh. Có điều em chỉ e chị không thích nghi được với chế độ quản lý mới. Đi trễ về sớm bị trừ tiền, quá ba lần là bị sa thải. Trong giờ làm việc không được tán gẫu, để xảy ra sai sót cũng bị trừ tiền, vả lại cường độ công việc sẽ lớn hơn trước rất nhiều. Chị không phải hay bị đau đầu chóng mặt sao? Em lo chị gánh không nổi. Đúng vậy, em dĩ nhiên có thể cho chị nghỉ phép, nhưng em trừ tiền người khác mà không trừ tiền chị thì một là em không phục được lòng quân, hai là người khác xì xầm bàn tán về chị, chị cũng chẳng dễ chịu gì.”
Chị Tiếu vốn định ăn vạ ở Trình Ký không đi. Tuy nói là cửa hàng do Trình Nhất Thanh quản lý, nhưng chỉ cần chú Đức thím Đức còn đó, chị có thể tìm Thái thượng hoàng, Hoàng thái hậu mà kêu oan cơ mà. Nhưng nhìn cái thế này của Trình Nhất Thanh, chị đã hiểu ra: đây là một kẻ không dễ gì qua mặt. Chị Tiếu cảm thấy mình từng vì Trình Nhất Thanh mà dốc hết tâm can, giúp cô để mắt tới đàn ông tốt, thay cô xoa dầu thuốc. Đem lòng tốt trao cho cô, cô lại coi như lòng lang dạ thú. Chị Tiếu cảm thấy lạnh lòng.
Chị rơi vài giọt nước mắt, thút thít không nói lời nào. Lúc cúi đầu lau nước mắt, chị nghe thấy Trình Nhất Thanh đứng dậy đi ra ngoài, khi trở lại, trên tay cầm một ly nước ấm đưa cho chị. “Chị Tiếu, em biết chị nghĩ thế nào. Nhưng thời đại đang biến thiên, em cũng giống như chị, đều là thân bất do kỷ. Doanh nghiệp nhà nước còn đang cải cách, phải chấp nhận chặt tay để giữ mạng, huống chi là cái cửa hàng nhỏ này của em?”
Cô ôm chị Tiếu một cái, ôn tồn nói: “Chị suy nghĩ lại đi. Có điều tốt nhất là nên nhanh một chút, vì con số này là em lén đưa riêng cho chị. Ngộ nhỡ cộng sự của em phát hiện ra, e là không còn cái giá này đâu.”
Làm gì có cộng sự nào. Chỉ là cái cớ thôi.
Mỗi khi đến những lúc như thế này, Trình Nhất Thanh đều nhớ lại lời đánh giá của Trình Quý Trạch dành cho mình: “Hai chúng ta là cùng một loại người.”
Cô nghĩ, có lẽ họ là đồng loại thật. Nhưng chính vì là đồng loại nên mới tranh giành lẫn nhau.
Sau khi đợt mưa hội đua thuyền rồng qua đi, lại đến mùa bánh trung thu mà các cửa hàng bánh mứt nhất định phải tranh giành. Kế đó lại tới Đông chí, Tân xuân… Người Trung Quốc, dù ở bất kỳ đâu, ngày tháng đều được lấp đầy bởi những lễ tiết và nghi thức này. Giữa những dịp lễ nhỏ đó, vì Bắc Kinh đăng cai Olympic thành công, Trung Quốc gia nhập WTO, năm 2001 lại có thêm hai sự kiện trọng đại. Ngày tháng trôi qua nhanh như tốc độ phát triển kinh tế của Trung Quốc, tờ lịch lật sang năm 2002, rồi chớp mắt đã đến năm 2003.
Trong hai năm này, Trình Nhất Thanh không ít lần chạy tới Sơn Đông.
Là vì chuyện thương hiệu.
Kể từ sau khi thua kiện trong vụ tranh chấp với Hồng Kông vào những năm 80, Trình Ký Quảng Châu sa sút không phanh, từ ba chi nhánh rút gọn lại chỉ còn một cửa hàng nhỏ trên phố của chú Đức. Chú Đức nản lòng thoái chí, lúc thời hạn hiệu lực của thương hiệu kết thúc, cũng vừa hay là lúc Trình Nhất Minh xảy ra chuyện, ông không đi gia hạn, thương hiệu Trình Ký cứ thế mà bị hủy bỏ.
Sau khi Trình Nhất Thanh sáng lập ra Song Trình Ký, trong lòng cô biết rõ Trình Ký Hồng Kông luôn có ý định tiến quân vào thị trường nội địa, nên đã nghĩ đến việc sớm đăng ký thương hiệu Trình Ký, nhưng không ngờ lại phát hiện ra một xưởng kẹo nằm ở Sơn Đông đã đăng ký thương hiệu này rồi. Đơn xin đăng ký của cô vì thế mà bị bác bỏ.
Trình Nhất Thanh không phải hạng người dễ dàng bỏ cuộc. Cô tìm được phương thức liên lạc của xưởng kẹo bên Sơn Đông đó, lặn lội tới tận nơi để tiếp cận. Người Sơn Đông hào sảng, lại ham nhậu nhẹt, cô ở trên bàn uống, xuống bàn thì nôn, rồi lại lên bàn uống tiếp, cứ thế mà dần dà gây dựng được tình cảm với người ta, cũng dần nhận thấy cái xưởng đó đang nằm bên bờ vực phá sản.
Kết cục khiến cả Trình Nhất Thanh lẫn xưởng kẹo Sơn Đông đều hỉ hả: cô mua lại được thương hiệu Trình Ký, còn xưởng kẹo thì có được nguồn vốn cứu nguy như nắng hạn gặp mưa rào.
Lần này từ Sơn Đông trở về, tâm trạng cô rất đỗi hân hoan. Sân bay Bạch Vân nằm ở vùng ngoại ô Quảng Châu, từ trên máy bay nhìn xuống muôn vàn ánh đèn đêm, cô chỉ cảm thấy lòng dạ bồi hồi. Xuống máy bay, cô bắt taxi về nhà, dọc đường đi ngang qua một tấm bảng quảng cáo khổng lồ, trên đó là quảng cáo của Song Trình Ký. Hai người trẻ tuổi tràn đầy sức sống cầm miếng bánh trung thu trong lòng bàn tay, cắn một miếng nhỏ, bên cạnh là lời đề: “Một miếng chạm môi, dư vị khôn cùng.”
Trong hai ba năm qua, Song Trình Ký rốt cuộc vẫn theo đúng ý đồ của Trình Nhất Thanh, biến các sản phẩm thành đồ ăn vặt, hướng đến sự lành mạnh và hiện đại, đồng thời làm cho bánh trung thu truyền thống trở nên tinh tế hơn, nhờ vậy mà cực kỳ được giới trẻ ưa chuộng, các chi nhánh ở vùng tam giác Châu Giang đã mở đến căn thứ chín. Kể từ sau vụ việc của Công nghiệp giấy Nhạc Chí trên tờ “Đắc Tuần San” năm đó, Song Trình Ký trong cái rủi có cái may, trái lại còn nổi danh như cồn. Cùng năm ấy, Trình Quý Trạch lập tức mở rộng sản xuất, chi không ít tiền làm quảng cáo, rầm rộ chiêu mộ đại lý khắp cả nước, chỉ có điều do bị hạn chế bởi chi phí sản xuất tại vùng Châu thổ sông Châu Giang ngày càng cao nên năng suất có hạn. Anh thường xuyên trả lời phỏng vấn báo chí, tạo cho người ta một ảo giác rằng Song Trình Ký chỉ có duy nhất một ông chủ là anh. Giờ đây Trình Nhất Thanh không còn tranh luận với anh nữa, cô thậm chí còn có phần kính nhi viễn chi với anh, bởi vì chẳng biết đến ngày nào, bàn tay của anh sẽ đẩy cô xuống vực thẳm.
Trình Quý Trạch đã nhận ra suy nghĩ này của cô.
Hôm nay là lễ kỷ niệm ngày thành lập Song Trình Ký. Mấy cửa hàng đều tổ chức hoạt động, tặng phiếu giảm giá. Trình Nhất Thanh đi một vòng xem xét các cửa hàng, rồi lại ghé qua Trình Ký Quảng Châu. Hiện giờ Trình Ký đã dọn ra khỏi đường Đức Chính Nam, tìm được mặt bằng gần khu Nông Giảng Sở, vừa mới sửa sang xong không lâu. Trình Nhất Thanh vừa vào cửa hàng đã ngửi thấy mùi sơn sửa. Cô lấy khẩu trang ra đeo, nhìn chỗ này ngó chỗ kia, dặn dò thợ những vấn đề cần xử lý xong xuôi thì xoay người ra cửa, chạy xe máy về công ty.
Cô dựng xe xong, bước vào tòa nhà, thấy cửa thang máy đang từ từ khép lại bèn đuổi theo gọi: “Đợi một chút.”
Cửa thang máy lại chậm rãi mở ra, Trình Quý Trạch đứng bên trong đợi cô.
Cô bước vào.
Cửa thang máy đóng lại, bên trong chỉ còn hai người họ. Trên vách thang máy phản chiếu gương mặt méo mó, mờ ảo của hai người. Trình Quý Trạch nhìn bóng Trình Nhất Thanh bên trong, hỏi một câu khách sáo: “Mới ở ngoài về sao?”
Trình Nhất Thanh nhìn bóng Trình Quý Trạch bên trong, đáp lại cũng bằng một câu khách sáo: “Phải, tôi mới đi xem cửa hàng về.”
Trình Quý Trạch thu hồi ánh mắt trên vách thang máy, nhìn sang người bên cạnh: “Bên Trình Ký sao rồi? Tôi cứ ngỡ em không còn thời gian dành cho Song Trình Ký nữa.”
Trình Nhất Thanh cũng thu lại ánh nhìn, nhìn anh: “Tôi đã nói rồi, duy trì Trình Ký chỉ là vì ba tôi thôi, sẽ không ảnh hưởng đến công việc ở Song Trình Ký. Để không cạnh tranh trực diện với Song Trình Ký, chúng tôi toàn bán sản phẩm mới tự nghiên cứu, cũng không bán ra ngoài Quảng Châu. Nếu anh còn lo ngại điều gì, cứ việc nói thẳng.”
“Tôi không có ý gì khác.”
“Đủ rồi. Hơn hai năm qua tôi với anh đã cãi nhau bao nhiêu lần vì chuyện này rồi. Tôi không muốn cãi nữa.”
Cả hai đều im lặng. Thang máy dừng lại, người ta lục tục đi vào, đứng chắn giữa anh và cô. Trình Nhất Thanh nhìn Trình Quý Trạch qua vách thang máy, giữa anh và cô giờ đây đã ngăn cách bởi càng lúc càng nhiều người, khoảng cách cũng ngày một xa dần.