Chương 2: Xứ Nam: Dinh Nguyên Soái (1)
*
Mùa đông năm ấy vô cùng giá rét. Người dân trong thành Phụng Thiên quấn chặt mình trong những chiếc áo khoác dày, chẳng ai mặn mà chuyện bước chân ra đường. Họ vừa nhâm nhi món bánh trứng tưới nước sốt đậm đà, vừa đọc kỹ từng dòng tin trên tờ nhật báo.
Tờ báo đưa tin rằng vây cánh thân tín cũ của Tân Khôn cùng người con nuôi của ông ta đã chung tay tiếp quản Phụng Thiên.
Người dân vẫn giữ thói quen ra phố mua đồ ăn sáng. Ban đêm trời rét mướt, số người đi xem phim hay khiêu vũ rõ ràng vắng hẳn đi, nhưng những nơi cần nhộn nhịp thì khí thế vẫn xôn xao như cũ.
Lại trôi qua một thời gian, người bán đồ ăn sáng ngoài phố vắng dần, các rạp chiếu phim và vũ trường cũng đóng cửa một dạo. Người đi lại trên đường thu mình co cúi như những linh hồn cô quạnh trong đêm dài. Trên phố thỉnh thoảng lại vọng lên tiếng súng, lệnh giới nghiêm đã trở thành chuyện cơm bữa, làm cho tiếng súng vang lên giữa đêm đông trống trải nghe càng chập chờn, rợn người. Báo chí chẳng đăng tải thông tin gì, nhưng những người tự nhốt mình trong nhà lại khui một chai rượu, vừa rót vừa thì thầm với nhau: “Chắc lại là đám thân tín với thằng con nuôi của Tân Khôn đang tranh giành quyền lực chứ gì.” Nét mặt ai nấy đều vẻ như đã tỏ tường thói đời.
Về sau trời trút xuống một trận tuyết rất lớn, tiếng súng bên ngoài cũng không còn nghe thấy nữa. Những ngày ấy rét đến thấu xương, nhưng đã có không ít người nghe phong phanh rằng Hoắc Sùng Tân vào đúng ngày tuyết rơi đã rời khỏi Phụng Thiên, vượt biển sang Nhật Bản.
Đến khi mùa xuân gõ cửa, đường phố lại bắt đầu nhộn nhịp trở lại. Đám trẻ con ăn mặc mỏng manh, mình mẩy lấm lem chạy nhảy rượt đuổi nhau trên mặt đất. Tiếng nhạc đĩa than cất lên những điệu dân ca da diết, gieo vào lòng người bao niềm xao xuyến. Nơi đầu đường góc phố, những người đàn ông diện vest bảnh bao tháo chiếc mũ phớt xuống, phóng ánh mắt nóng nảy đắm đuối ngắm nhìn cô gái đi đối diện. Cô gái ngượng ngùng lùi lại một bước, má ửng hồng; người đàn ông mỉm cười, đôi mắt đăm đăm nhìn cô lại càng thêm sáng rực. Đúng lúc ấy lại có chú bộc báo dạo không biết điều giơ cao tờ báo trên tay chen ngang qua giữa hai người, cất giọng rao lảnh lót: “Vi Bách Viễn thành lập chính phủ mới ở Dương Thành rồi đây!”
Trước khi mùa xuân tới, Vi Bách Viễn đã dùng một bức điện báo triệu tập Ổ Đại Tồn về Dương Thành.
Tiết trời tháng Ba ở Lĩnh Nam vô cùng ẩm ướt, không khí quánh lại nồng nặc. Ổ Đại Tồn vừa bước xuống thuyền đã thấy xe kéo chờ sẵn ở đó. Anh cởi chiếc áo khoác ngoài giao cho người đầy tớ, bảo gã mang hành lý về Dinh Đại Nguyên Soái trước, còn bản thân lại gọi một chiếc xe khác, phi thẳng tới Trường Đại học Lĩnh Nam vừa mới thành lập chưa bao lâu.
Ngày hôm ấy, giảng đường Đại học Lĩnh Nam đông nghẹt người, chen chân không hở. Không chỉ sinh viên khoa Kinh tế, mà ngay cả sinh viên các khoa Văn, Lý, Nông, Y cũng kéo đến nườm nườm. Vì trường nam nữ học chung nên đâu đâu cũng thấy những cô nữ sinh mặc váy xanh thẫm, thắt hai bím tóc gọn gàng, tụm năm tụm ba thì thào cười nói. Vị hiệu trưởng ngồi ở hàng ghế đầu ngoảnh lại nhìn biển người đen kịt phía sau, sinh viên liền tức khắc giữ vẻ mặt nghiêm túc không chút biểu cảm. Đợi hiệu trưởng vừa quay đi, tiếng bàn tán rầm rộ xô xát lại bùng lên như vỡ tổ.
Mọi người đều đang ngóng chờ được tận mắt chiêm ngưỡng Ổ Đại Tồn. Người đàn ông vừa tốt nghiệp thạc sĩ khoa Kinh tế tại Đại học Harvard, sau khi về nước không lâu đã được chị gái là Ổ Tư Di tiến cử với anh chồng Vi Bách Viễn, vào đảm nhận vị trí trọng yếu trong chính phủ cách mạng mới thành lập, nghiễm nhiên trở thành tân quý nổi bật thời bấy giờ.
Nơi lối vào vang lên một trận xôn xao nho nhỏ. Anh đã tới.
Toàn bộ hội trường trong phút chốc chìm vào tĩnh lặng.
Diện mạo của anh hoàn toàn nằm ngoài dự đoán của mọi người. Ai nấy đều ngỡ anh sẽ là kiểu người chỉn chu như nét chữ vuông vắn, nghiêm nghị ít cười, diện bộ vest dài, hai tay thọc sâu vào túi quần, cất giọng trịch thượng làm màu. Nào ngờ, anh chẳng hề mang vẻ hủ lậu của một gã hủ nho, mà lại toát lên thần thái của một quý công tử hàng thật giá thật, loại không ăn chơi lêu lổng.
Sinh viên khoa Văn nhìn anh, bất giác liên tưởng tới ráng chiều mây nước, đàn chim nhạn bay về phương nam, tiếng côn trùng ríu rít tìm bầy. Tóc tơ mày liễu, đeo kiếm giương cung, trời xanh lồng lộng, nắng ấm chan hòa.
Những người khác chẳng có nhiều mộng mơ lãng mạn như thế, họ chỉ cùng chung một suy nghĩ: Đúng là đẹp trai thật đấy.
Anh không mỉm cười, nhưng khi cất tiếng nói lại hé lộ hàm răng trắng muốt. Gương mặt cùng chân tay đều mang sắc da tràn đầy sức sống vì phơi nắng, không giống vẻ yếu ớt của giới văn nhân mà giống sĩ quan quân đội hơn. Làn gió xuân lướt qua giảng đường làm xáo trộn những lọn tóc trước trán, anh đưa tay vuốt nhẹ tóc về phía sau. Toàn thể hội trường càng chìm vào lặng ngắt.
Chỉ nghe anh cất giọng: “Trên phương diện công thương nghiệp, chính phủ vốn đóng vai trò chủ động. Đối với những ngành nghề đang đà suy thoái, chính phủ cần gánh vác trách nhiệm khuyến khích và bảo hộ, nhằm tìm kiếm phương thức cứu vãn và bù đắp.” Khi phát biểu, vóc dáng anh đứng thẳng tắp, cằm hơi ngẩng nhẹ, đôi mắt sáng quắc đầy tự tin.
Một chủ đề đậm mùi tiền bạc đến thế. Nhưng đám sinh viên tràn đầy nhiệt huyết ấy lại chăm chú nín thở lắng nghe, mãi tới phần hỏi đáp cuối buổi, bầu không khí mới rộn rã trở lại. Anh ghé tai lắng nghe sinh viên đặt câu hỏi, những lúc suy nghĩ lại theo thói quen đặt ngón tay lên cằm, khiến các cô nữ sinh chớp mắt cũng chẳng đành.
Khi câu hỏi cuối cùng kết thúc, khóe môi anh mới chợt hé nở nụ cười nhè nhẹ, mọi người tròn mắt nhìn chằm chằm để kiểm chứng xem đó có phải là ảo giác của mình hay không. Anh cất lời: “Bất kỳ học thuyết hay chủ nghĩa mới nào, chỉ cần đất nước này nhận thấy phù hợp thì đều có thể tự do lựa chọn, và tương lai hoàn toàn có thể thay đổi.” Ánh mắt anh lướt qua toàn bộ hội trường, rồi hạ giọng bổ sung: “Giống như chuyện yêu đương giữa nam và nữ vậy.”
Đám nam sinh đều bật cười rộ lên, còn các cô gái thì ngượng ngùng cúi gằm mặt. Buổi diễn thuyết tới đây là kết thúc, vị hiệu trưởng bước lên bục bắt tay anh và ngỏ lời mời dùng bữa. Anh lịch sự từ chối, bảo rằng bản thân vẫn chưa tới Dinh Đại Nguyên Soái trình diện. Nhưng trong giảng đường người người vẫn đông đúc nhộn nhịp, chẳng ai muốn ra về.
Trời phương Nam lâu tối. Ổ Đại Tồn đặt chân đến Dinh Đại Nguyên Soái đúng vào lúc hoàng hôn buông xuống.
Dinh Đại Nguyên Soái có hai tòa nhà ba tầng kiến trúc châu Âu bằng gạch gỗ, kèm cổng ngoài, vốn là công trình từ thời Quang Tự. Nơi đây không nhiều người làm chính thức, nhưng những người phụ giúp thì chẳng hiếm, phần lớn đều là trẻ mồ côi từng được Phu nhân Vi thu nhận năm xưa. Nay đa số đã mười lăm mười sáu tuổi, vừa phụ giúp việc vặt vừa đi học. Giờ cơm tối sắp tới, chúng chạy nhảy loăng quăng ngoài sân, đứa nào cũng tò mò muốn xem mặt người em trai tài giỏi của Phu nhân Vi trông ra sao.
Qua ô cửa kính tầng một, lũ trẻ thấy Ổ Đại Tồn được dẫn vào phòng khách, ngồi quay lưng về phía cửa sổ cho tới khi Ngài Vi cùng phu nhân bước vào.
Ổ Đại Tồn đứng dậy, đám trẻ vẫn chỉ nhìn thấy bóng lưng của anh, thấy Phu nhân Vi, Ổ Tư Di bước tới ôm chầm lấy người em trai, còn Ngài Vi thì đứng bên cạnh mỉm cười dõi theo. Sau khi cả ba ngồi xuống, Ổ Tư Di rủ rỉ trò chuyện với Vi Bách Viễn, dường như đang giới thiệu về người em trai này.
Đúng lúc này có người bước tới rót trà cho họ. Khi dâng tách trà cho Ổ Đại Tồn, nước trà vô tình bắn vào quần anh. Người đầy tớ quýnh quáng xin lỗi, anh đứng dậy, thản nhiên xua tay, lúc này lũ trẻ mới nhìn rõ được góc mặt nghiêng của anh. Ánh hoàng hôn dần tắt phác họa nên đường nét nghiêng nghiêng ấy, trông hệt như một vầng trăng khuyết huyền ảo.
Lúc này tụi nhỏ mới tin rằng chị em nhà họ Ổ quả thực sở hữu dung mạo cực kỳ tuấn tú. Còn về tri thức chuyên môn thì chúng chẳng am hiểu, chỉ cảm thấy điều đó cũng giống như vầng trăng trên cao, xa xôi vượt tầm với. Dẫu vậy, nghĩ lại việc Phu nhân Vi luôn khuyên mọi người siêng năng đọc sách thì luôn đúng đắn.
Quản gia bước tới quát đám thiếu niên tinh nghịch: “Đừng có túm tụm ở đây dòm ngó nữa! Mau đi ăn cơm đi! Lát nữa phu nhân bước ra thấy lại phạt học thuộc lòng bây giờ!”
Cả đám liền rộn rã tản ra như ong vỡ tổ.
Phía gian bếp đằng sau đang làm món bít tết, gần Dinh Nguyên Soái là một bờ đê trải dài. Hàng cọc thuyền chài đậu san sát trên mặt sông, nối tiếp truyền thống hàng trăm năm không được bước chân lên bờ. Phía trên bờ, mấy tên lưu manh xóm ngồi xổm dưới đất đổ xí ngầu kiếm tiền ăn bữa tối, vừa chơi vừa oang oang khoe khoang chiến tích từng đánh đuổi giặc cướp. Mấy bà lão địa phương bưng ghế đẩu ra hóng mát, cái miệng móm mém còn vài chiếc răng liên hồi buôn chuyện xóm giềng.
Đêm mỗi lúc một sâu, tiết trời bắt đầu se lạnh, nhưng cuộc trò chuyện trong nhà lại ngày càng sôi nổi. Ban đầu Ổ Tư Di e em trai bỡ ngỡ nên chêm vài câu giới thiệu, nhưng Ổ Đại Tồn sống ở nước ngoài đã lâu, vốn quen với phong thái tự do phóng khoáng nên đối diện với bất kỳ ai cũng giữ vẻ tự nhiên thả lỏng. Chi bằng trong mắt anh, Vi Bách Viễn tuy danh tiếng lẫy lừng khi góp sức lật đổ nhà Thanh, nhưng suy cho cùng cũng là chốn đi về của chị gái, rốt cuộc vẫn là người nhà.
Anh giống như lúc đối diện với đám sinh viên Đại học Lĩnh Nam, thản nhiên trình bày những hoài bão của bản thân. Vi Bách Viễn ban đầu còn đôi chút ngờ vực trước lời tiến cử của vợ, nhưng càng nghe lại càng tập trung tư tưởng, thỉnh thoảng lại đặt câu hỏi trao đổi. Ổ Tư Di dần dần không chen lời vào được nữa, chỉ nhẹ nhàng mỉm cười pha trà cho hai người.
Những người ngoài sân đã dùng xong bữa tối, rủ nhau đi dạo. Ổ Tư Di ngồi bên đun nước pha trà, tay bưng chiếc khay nhỏ đựng tách trà có nắp, châm nước vừa chớm tràn viền. Cô hạ cổ tay, lướt nhẹ đầu ngón tay chao nhẹ lá trà. Ngón trỏ, ngón giữa cùng ngón cái khéo léo nhấc nắp chén, ngón trỏ khẽ đè nhẹ lên nắp, hai ngón còn lại hợp lực nâng chén trà, làn nước trà trong vắt thong thả chảy ra, rực rỡ như tuyết đọng, tươi thắm tựa hoa xuân.
Trong không gian ngập tràn hương trà ấm áp, hai người đàn ông đàm đạo suốt buổi, không bàn chuyện gió trăng mà chỉ luận bàn thời cuộc.
Nhiều năm về sau, khi Ổ Đại Tồn ngồi thưởng trà tại một quán trà ở San Francisco, anh bất giác nhớ lại buổi chiều hôm ấy, câu chuyện đàm đạo giữa anh và Ngài Vi giữa làn hương trà thanh khiết ngạt ngào.
Bản thân anh khi ấy vẫn hừng hực chí khí, ôm hoài bão đưa hệ thống tài chính, tiền tệ phương Tây áp vào một đất nước Trung Hoa cổ xưa trì trệ. Lúc ấy anh đâu ngờ rằng, sau này sẽ có vô số người Trung Quốc oán hận anh, hận anh quá đỗi thẳng thắn, sắc bén như lưỡi dao chẳng nể nang ai, châm thẳng vào điểm yếu của người khác hệt như một gã người Mỹ đáng ghét.
Nội dung cuộc trò chuyện năm xưa anh chẳng còn nhớ rõ. Điều kỳ lạ là anh lại nhớ như in mấy câu nói bâng quơ của Ổ Tư Di khi cả ba cùng bước về phía phòng ăn sau buổi đàm đạo.
Khi đó, Ổ Tư Di đi phía trước bất ngờ ngoảnh lại bảo: “Năm ngoái em tiến cử cô gái kia qua đây…”
Ngẩng đầu thấy Ổ Đại Tồn ngập ngừng như không nhớ ra, cô liền mỉm cười nhắc nhở: “Con gái Tân Khôn ấy. Năm ngoái chẳng phải em cử người đưa cô ấy lên chuyến tàu đi Bắc Bình, bảo cô ấy đến tìm chị sao?”
Anh mới chợt nhớ ra, tiện miệng hỏi: “Cô ấy làm sao ạ?”
“Bây giờ cô ấy cũng ở Dương Thành, đang theo học tại Đại học Lĩnh Nam. Chị cứ tưởng hai đứa đã chạm mặt nhau ở đó rồi cơ đấy.”
Anh từ từ hồi tưởng lại gương mặt hừng hực căm hờn của Tân Duy Chi, bật cười trừ: “Không đâu, em nghĩ cô ấy chưa chắc đã muốn gặp em.”
Ổ Tư Di đang đi phía trước cảm thấy lời này thật kỳ quặc, liền ngoảnh lại nhìn người em trai một cái.
Đêm đó, Ổ Đại Tồn liền nhờ chị gái để ý tìm giúp một căn nhà, tới ngày thứ ba thì chuyển ra khỏi Dinh Nguyên Soái. Anh chuyển đi được hai ngày thì Tân Duy Chi tay xách một hòm sách trở về Dinh Nguyên Soái.