Chương 19: Thất Tịch đã tới

*

Giá tơ tăng vọt, con gái muốn vào xưởng càng ngày càng đông, người mới tự sơ búi tóc cũng ngày một nhiều. Họ đâu có ngốc: Thay vì hôn nhân mù mịt cưới bừa, chẳng biết gả cho gã mèo gã chó nào, thức khuya dậy sớm giặt giũ nấu nướng làm việc nhà, lại còn phải san sẻ hai mươi đồng đại dương kiếm được mỗi tháng ra, thì chi bằng búi tóc tự sơ, tự nuôi sống bản thân xem ra còn hời hơn.

Người nhà mấy cô gái này cũng chẳng ngăn cản họ: Trong nhà đông miệng ăn thế này, giữ lại một đứa biết kiếm tiền biết làm việc, thì có gì không tốt?

Mấy thứ chiến hào, hàng rào dây thép gai, khí độc châu Âu đăng trên báo chí, các nữ công nhân xem chẳng hiểu mấy. Hôm đó, có người trong phân xưởng thốt ra một câu: “Có phải bọn họ đánh nhau càng lâu, tơ càng đắt thì chúng mình càng kiếm được nhiều tiền không?” Mọi người khác đều không đáp lời.

A Ngọc vừa hay ở cửa nghe thấy câu này. Cô cũng giống như đại đa số nữ công nhân, không hiểu những hỗn loạn nhốn nháo của thế giới bên ngoài, nhưng lại mang trong mình suy nghĩ mộc mạc nhất: Không có chiến tranh xáo trộn, ai ai cũng có cơm ăn, có nhà ở.

Ông chủ Giang đối xử tốt với cô, tăng tiền công, nhưng tương ứng với đó, thời gian cô ở lại làm việc cũng tăng lên. Minh Châu vốn đã chẳng ưa Giang Kỳ Nguyên, lần này lại càng sa sầm mặt: Anh ta muốn mua đứt mạng người ta chắc?

A Ngọc muốn nói giúp Giang Kỳ Nguyên vài câu nhưng lại không dám, chỉ biết cười trừ.

Minh Châu nói: “Nơi khác đang có nạn đói, không ít người chạy nạn đến đây, người đông phức tạp, chị đi đường đêm nguy hiểm lắm. Đừng có đi ca đêm nữa! Chị không dám nói với Giang Kỳ Nguyên thì để tôi đi tìm anh ta!”

A Ngọc cuống quýt cản lại, nhưng làm sao cản nổi? Minh Châu bụng đầy lửa giận, ngày hôm sau liền xông thẳng vào phòng làm việc của Ông chủ Giang để nói chuyện này. Giang Kỳ Nguyên đã sớm chờ sẵn, ra bộ dạng làm tay ra hiệu mời cô ngồi.

Minh Châu thèm vào ngồi, chỉ hỏi một cách quy củ: “Ông chủ Giang, tôi muốn hỏi một chút, người khác trực ca đêm còn có lúc nghỉ ngơi. Tại sao A Ngọc lại trực liên tục mười ngày cả ngày lẫn đêm? Giờ đây quầng mắt chị ấy thâm quầng, lúc ăn cơm bưng bát mà ngủ gật. Anh không xót cái mạng của người nghèo, nhưng tôi xót chị em của tôi.”

Giang Kỳ Nguyên nhẫn nại đợi cô nói xong: “Tôi đang nghĩ cách.”

“Cái nghĩ cách của anh chính là bắt một quản công làm việc bằng hai người sao? Nữ công nhân khác tan ca đêm sớm, còn có thể đi thành từng nhóm về. A Ngọc là người về muộn nhất, lúc đi chỉ còn lại một mình chị ấy…”

“Tôi đã đề nghị đưa cô ấy về nhà, nhưng cô ấy lo ngại cô nam quả nữ đi đường đêm sẽ rước lấy lời ra tiếng vào nên đã từ chối.” Giang Kỳ Nguyên vẫn bình tâm tĩnh khí như cũ: “Cô Nguyễn, tôi không hề bóc lột A Ngọc. Trực ca đêm tiền công gấp đôi, tôi còn cho cô ấy thêm tiền thưởng siêng năng.”

Trước khi đến, Minh Châu đã tự dặn lòng rằng người ta dù sao cũng là chủ xưởng, mình phải khách khí một chút. Giờ đây thì cô ném sạch ra sau đầu: “Tôi không đến đây để tính toán tiền công với anh! Chỉ cần có tôi một ngày thì A Ngọc sẽ không chết đói! Chị ấy vốn chẳng cần phải vì anh mà bán mạng như thế. Anh rốt cuộc đã cho chị ấy uống bùa mê thuốc lú gì…”

“Cô Nguyễn nói đúng. Có điều, cô đã bao giờ suy nghĩ xem tại sao A Ngọc lại bán mạng như vậy chưa? Đương nhiên không phải vì tôi, thậm chí cũng chưa chắc là vì tiền.”

Minh Châu trừng trừng đôi mắt sáng quắc, không cất tiếng.

“Xếp ca, tính sổ, làm sổ sách, xem giá cả thị trường. Mấy tháng này những thứ cô ấy học được còn nhiều hơn mấy năm trước cộng lại. Đêm đến cô ấy về nhà có bao giờ nhắc với cô về những chuyện này chưa?” Không đợi Minh Châu cất lời, anh nói tiếp: “Cô ấy sẽ không nói với cô đâu. Bởi vì cô sẽ chẳng thể nào hiểu nổi. Cô giữ một căn nhà lớn nhà họ Nguyễn, lại có cả nhà đầy cổ vật. Nghe nói Cậu Bảy cũng thường sai người gửi đồ đạc tới cho cô? Cái cảm giác cần phải bán mạng mới sống nổi, mới sống tốt hơn được ấy, làm sao cô hiểu được?”

Minh Châu sầm mặt xuống: “Anh rốt cuộc muốn nói cái gì?”

“Tôi muốn nói rằng cô và A Ngọc không phải là người cùng một giuộc. Tôi tất nhiên không có tư cách ngăn cản cô ấy làm việc ngày đêm, mà cô e rằng cũng không có.” Anh ngồi đằng sau chiếc bàn dài, thong thả tựa lưng vào thành ghế: “Còn về sự an toàn của cô ấy, tôi đương nhiên đã suy tính kỹ lưỡng, vì vậy trong xưởng đã dọn dẹp xong một căn kho nhỏ bỏ hoang, rất nhanh sẽ giao cho A Ngọc. Sau này, cô ấy chẳng cần bước ra khỏi xưởng là có thể ngả lưng nghỉ ngơi, không cần cô phải đợi tiếng gõ cửa của cô ấy, cô ấy cũng chẳng cần rón rén trở dậy từ khi trời chưa hửng sáng vì sợ làm cô thức giấc.”

Minh Châu chưa từng nghĩ tới trước khi bước vào cửa mình đã gom sẵn một bụng lỗi sai của đối phương để bới móc, mà kết cục bây giờ lại là bắt cô và A Ngọc phải tách ra? Cô ngẩn người ra trong chốc lát, một hồi lâu mới hoàn hồn lại, cất tiếng cười khẩy: “Ông chủ Giang tính toán giỏi thật. Để chị ấy chuyển vào xưởng của anh ở, ngày đêm đều nằm dưới tầm mắt của anh…”

“Cô Nguyễn.” Giang Kỳ Nguyên ngắt lời cô. Nụ cười giả tạo trên mặt anh biến mất hoàn toàn: “Thứ lời lẽ ảnh hưởng đến danh tiếng của A Ngọc thế này, cô và tôi đều không muốn nghe thấy, đúng không?”

Nói rồi, anh cúi đầu xuống, xem bảng giá kén tơ trên mặt bàn. Đó là ý muốn đuổi khách rồi.

–

A Ngọc không hề hay biết Minh Châu và Ông chủ Giang đằng sau lưng cô đã từng có một trận chạm trán như thế. Tất bật bận rộn, Thất Tịch đã sắp tới nơi.

Người Quảng Phủ gọi Thất Tịch là “Thất Tỷ Đản”, là ngày lễ mà các thiếu nữ coi trọng nhất, ngày này phải cúng Khất Xảo. Thế hệ nữ công nhân này càng thịnh hành tục tập thể bái Thất Tỷ: Khi xưa cầu khéo tay là để gả cho tấm chồng tốt; giờ đây cầu khéo tay là hy vọng làm việc nhiều hơn, tốt hơn, kiếm được nhiều tiền hơn.

Giang Kỳ Nguyên lúc còn ở Việt Nam cũng từng thấy phụ nữ trong nhà ăn lễ Thất Tịch. Đến nơi này rồi, anh đặc biệt sắp xếp cho nữ công nhân nghỉ ca ngày này. Nữ công nhân hớn hở vui mừng, từ sớm đã dựng bàn thờ Thước Kiều ở nhà, đem những món đồ thủ công tự tay làm bày ra. Bánh đào thọ, bánh xốp, phấn nụ được xếp riêng vào từng chiếc đĩa sứ trắng, đặt ở chính giữa bàn thờ, rồi dâng thêm hoa tươi, mầm đậu Thất Tỷ, bảy chén trà, bảy bát chè đường.

Sáng tinh mơ lúc năm canh vừa rúc, A Ngọc và Minh Châu ra giếng gánh nước, ngày này người ta xếp thành hàng dài. Người Lĩnh Nam truyền rằng nước lấy ngày này là nước thánh, múc về niêm phong lại thì ba năm không thối hỏng, trị rôm sảy, chữa nhiệt độc. Hai người gánh nước về, trút vào chiếc hũ mới, dùng giấy đỏ niêm phong kín miệng hũ.

Giờ lên đèn, trước bàn thờ thắp hương trầm.

Minh Châu châm hương đàn, chia cho A Ngọc, mỗi người ba nén, cùng hướng về phía bàn thờ lạy xuống. Bái Thất Tỷ xong, dâng hương rồi, hai người luộc củ lăng, ninh chín hạt dẻ, Minh Châu lại đem nhãn, vải, hoàng bì xếp từng đĩa từng đĩa một. A Ngọc dùng giấy làm áo Thất Tỷ, vạt áo váy nhỏ nhắn nếp cắt hoa lá, lại có cả mũ phượng dán bằng vỏ hạt dưa, đèn lồng nhỏ tết bằng cỏ. Chiều tối, khắp quanh đây nhà nhà người người đều ngửi thấy mùi hương khói, mùi phấn nụ, mùi nấu bánh dày, mùi chè hạt sen bách hợp ý dĩ ngọt ngào hòa lẫn vào nhau. Mỗi năm Thất Tịch, chốn thôn quê sông nước này nhà nào có con gái cũng đều vương vấn bầu không khí ấy.

Lúc Minh Châu nấu chè hạt sen bách hợp, A Ngọc ở bên ngoài lau bàn, đột nhiên nghe thấy ngoài cửa có tiếng gõ.

Hai người nhìn nhau. Hôm nay Thất Tịch, lại gần tới giờ cơm trưa, là ai được nhỉ?

A Ngọc bước ra mở cửa, vừa đi vừa nói với Minh Châu: “Có khi là A Thái. Tối nay náo nhiệt, chắc cô ấy đến rủ tụi mình đi xem rước…” Cửa vừa mở ra, liền thấy Giang Kỳ Nguyên mặc chiếc sơ mi đứng ở ngoài cửa. Anh vốn dĩ luôn điềm tĩnh, nhưng lúc này trông có phần vội vã: “Xin lỗi, hôm nay tôi mạn phép tìm tới nhà.”

Ánh mắt anh đảo nhanh một vòng quanh căn nhà. Thức ăn trên bàn ăn vừa mới dâng lên, hương trên bàn thờ đã cháy lụi, chỉ còn trần trần sáu chân hương ngắn ngủn.

Minh Châu bưng bát bước ra, nhìn thấy vị khách không mời mà đến này, nét mặt lập tức sầm xuống. Giang Kỳ Nguyên gật đầu chào Minh Châu, đúng chuẩn mực xã giao rồi mới nói với A Ngọc: “Trong xưởng có chuyện gấp. Hồng Kông gửi điện báo về, lịch tàu chạy đẩy sớm lên, tối nay sẽ rời bến. Bốn mươi bao tơ, trong ngày hôm nay bắt buộc phải nghiệm thu đóng gói xong, bằng không sẽ trễ tàu. Lạp Cô không có ở đây, tôi cần cô phụ giúp một tay nghiệm hàng.”

A Ngọc nhận lời ngay lập tức: “Được, tôi đi. Anh chờ tôi một chút.” Nói xong, cô trở về phòng thay bộ áo cánh gài nút và giày dép. Minh Châu ngồi trân trân bên bàn ăn trong phòng khách, mảy may không nhúc nhích, chỉ cúi đầu dán mắt vào mâm cơm.

Giang Kỳ Nguyên nhận ra cô không vui, bèn xã giao một câu: “Làm phiền cô rồi.”

“Ông chủ Giang.” Minh Châu cất tiếng gọi anh đầy vẻ lễ độ: “Cả xưởng mấy trăm nữ công nhân, người biết nghiệm tơ đâu chỉ có mình chị ấy.”

“Chỉ có cô ấy từng giao thiệp với hãng Tây, mới hiểu rõ đối phương muốn cái gì.”

Lúc này A Ngọc đã thay xong quần áo giày vớ, vội vã bước ra. Cô không chú ý thấy hai người đang nói chuyện đột ngột dừng lại, bước tới trước cửa mới ngoảnh đầu: “Minh Châu, chè đường chừa cho tôi một bát…”

“Đi đi đi đi.” Minh Châu xua xua tay, trên mặt mang theo chút nụ cười gượng gạo.

Cả hai người đều bận lòng vì A Ngọc, không muốn để A Ngọc biết hai người họ đang vì cô mà giận dỗi không vui.

Giang Kỳ Nguyên dẫn A Ngọc ra ngoài, hai người một trước một sau bước đi xa dần. Minh Châu ở trong nhà vẳng nghe tiếng chiêng trống bát âm xập xình từ tít xa, bên ngoài càng náo nhiệt bao nhiêu thì trong căn nhà này càng quạnh vắng bấy nhiêu. Trên bàn đặt hai đôi đũa, hai bát cơm, hai bát chè đường, một đĩa gà luộc, một đĩa ngỗng quay, cùng mấy món mặn. Cô ăn xong một cách vô vị, buông đũa xuống rồi cứ thế lặng lẽ ngồi thẫn thờ.

“Được lắm.” Cô liếc nhìn căn nhà trống hoác: “Thất Tịch năm nay chỉ có mình tôi với Thất Tỷ qua lễ thôi.”

Cô đứng dậy, đem thức ăn còn thừa từng món từng món xếp vào giỏ trúc, chỉ chừa lại chè đường rồi quay người bước ra khỏi cửa. Càng đi về phía chợ phiên, trên đường càng đông đúc, ai nấy đều túm năm tụm ba, mặt mũi rạng rỡ hân hoan. Chỉ có cô xách một giỏ trúc, gương mặt lầm lì cáu kỉnh như ma chê quỷ hờn, rảo bước ra đầu làng cho chó ăn.

Dưới gốc cây đa cổ thụ ấy, thế mà chẳng có nổi một con chó. Minh Châu tự cười nhạt với chính mình: Hừ, đến chó cũng có chỗ đi sao? Đều đi coi diễu hành rước hội cả rồi à?

Tiếng chiêng trống vang lên từng đợt từng đợt, nhưng cô chẳng có mảy may hứng thú muốn xem, quay người cắm cúi đi về. Đường lớn đông đúc quá, kẻ không được như ý ghét nhất là phải nhìn cái bản mặt của kẻ đắc ý, cô bèn rẽ sang đi đường nhỏ, bước sâu vào bên trong, lúc đi qua căn nhà kho không người ở thì đột nhiên nghe thấy vài tiếng động kỳ quái.

Lắng tai nghe kỹ, đó là tiếng rìu chặt nện bập bập. Cô nhớ lại từng đọc trong một cuốn tiểu thuyết có nhắc tới chuyện một kẻ sát nhân chuyên lựa những ngày mưa gió sấm chớp hay lúc lễ hội náo nhiệt để ra tay giết người, mượn tiếng động hỗn tạp xung quanh che đậy tiếng hung khí đoạt mạng. Cô dẫu gan to, cũng theo bản năng nện bước nhanh hơn, vô tình đá lật úp chiếc ghế gỗ bên ngoài cửa kho.

Tiếng nện rìu bên trong khựng lại, một người xách rìu bước ra ngoài. Cô kinh hãi, xoay người định bỏ chạy thì đối phương đã vứt phăng chiếc rìu xuống, từ phía sau chộp lấy vai cô. Cô lập tức vung đấm đánh trả, nhưng bị đối phương tóm gọn lấy nắm đấm.

“Là tôi.”

Minh Châu ngoảnh đầu lại, hóa ra chính là A Đắc.

18
20