Chương 8: Xứ Nam: Tạm biệt, Ngài Vi (1)
*
Buổi chiều, sau khi Vi Bách Viễn duyệt binh tân binh xong liền cùng mọi người đi thuyền trở về Dinh Đại Nguyên Soái. Buổi tối, Tân Duy Chi ở trong Dinh Đại Nguyên Soái vặn sáng chiếc đèn bàn, cắm cúi viết bài. Kể từ sau sự cố tàu Phong Nguyên, sức khỏe Vi Bách Viễn suy giảm rõ rệt, Ổ Tư Di không còn tâm trí đâu để mắt tới các công việc khác, phần lớn năng lượng đều dồn vào việc chăm sóc Vi Bách Viễn. Tân Duy Chi liền chủ động gánh vác các nhiệm vụ trên tay chị. Để Tân Duy Chi được nghỉ ngơi thoải mái, Ổ Tư Di dọn riêng cho cô một phòng đơn, tuy diện tích chật hẹp nhưng dù sao cũng có không gian riêng tư.
Cánh cửa đột nhiên vang lên tiếng gõ, Tân Duy Chi ngoảnh đầu lại, thấy Ổ Tư Di đang tựa vào cửa. Chị mỉm cười đi tới gần, bảo: “Viết bài nhanh thế sao?”
“Tranh thủ lúc cảm xúc vẫn còn ạ.” Tân Duy Chi nói, “Với lại tuần sau trường em thi rồi.”
Ổ Tư Di ngồi xuống mép giường, hỏi cô bài vở thế nào, sau này có dự định gì, có kế hoạch sau này làm việc cho tòa soạn báo không. Tân Duy Chi nói cô vẫn đang cân nhắc.
Ổ Tư Di nói: “Người trẻ tuổi, nếu vẫn chưa xác định được mình muốn làm gì thì nên đi ra ngoài nhiều hơn, mở mang tầm mắt, sẽ càng hiểu rõ bản thân hơn.”
Tân Duy Chi mỉm cười hỏi: “Phu nhân làm sao xác định được điều mình muốn làm ạ?”
“Từ lúc chị gặp Tiên sinh, chị đã xác định được rồi.”
Tình yêu của vợ chồng Vi Bách Viễn vốn luôn là điều Tân Duy Chi hướng tới. Thấy cô thần trí hướng về điều đó, Ổ Tư Di liền hỏi cô thấy Ổ Đại Tồn thế nào. Tân Duy Chi vốn thẹn thùng, ngượng ngùng mỉm cười không nói. Ổ Tư Di cũng không nhiều chuyện, bảo: “Em cứ coi chị như chị gái là được. Có chuyện gì, từ cuộc sống cho đến tình cảm, đều có thể nói với chị.” Chị còn đặc biệt cười nhấn mạnh rằng mình sẽ không nói cho Ổ Đại Tồn biết đâu. Tân Duy Chi mỉm cười.
Ổ Tư Di cuối cùng nói: “Phải rồi, tháng sau chúng ta sẽ đi Nhật Bản, Tiên sinh qua bên đó gặp một số bạn bè người Nhật và kiều bào Trung Quốc ủng hộ cách mạng, cũng có trường nữ sinh địa phương mời chị đến diễn thuyết. Chị còn phải lo chăm sóc Tiên sinh, e rằng không quán xuyến hết được. Em có hứng thú đi cùng không?”
Dù là con gái quân phiệt nhưng Tân Duy Chi từ nhỏ đến lớn chẳng đi đâu nhiều, cô còn không dám ngỏ lời với Ổ Tư Di rằng lần trước mới là lần đầu tiên cô đến vùng đất Hỗ Giang rộng lớn. Dù cô học khoa Văn học Anh nhưng đừng nói là phương Tây, ngay cả Đông Dương cũng chưa từng đặt chân tới, dĩ nhiên vô cùng muốn đi mở mang tầm mắt.
Ổ Tư Di nhẹ nhàng vỗ vỗ mu bàn tay cô: “Đừng để ảnh hưởng đến học tập là được.”
Tân Duy Chi lắc đầu nói không đâu, rồi lại nhỏ giọng bảo: “Nếu em vẫn ở nhà tại Phụng Thiên… cha em sẽ bắt em đi lấy chồng chứ chẳng cho đi học đâu.” Ổ Tư Di mỉm cười.
Tuần thi trôi qua, thành tích của Tân Duy Chi khá tốt. Cô thu dọn hành lý, cùng vợ chồng Vi Bách Viễn lên tàu đi Nhật Bản.
Họ cập bến ở Kobe, lịch trình được xếp vô cùng dày đặc. Trong lúc Vi Bách Viễn tiếp đón những người bạn Nhật Bản ở khách sạn, Phu nhân Vi dưới sự tháp tùng của Tân Duy Chi đã tới Trường Cao đẳng Nữ sinh Kobe. Tại đây, lần đầu tiên Tân Duy Chi được chứng kiến Ổ Tư Di diễn thuyết. Trong hội trường lớn, toàn thể giáo viên và học sinh ngồi chật kín, các cô gái mặc đồng phục chỉnh tề đồng nhất, giống như khối thạch mịn màng ngưng tụ, ngồi ngay ngắn trên chỗ của mình, chìm trong bóng tối của hội trường. Luồng sáng duy nhất rọi xuống sân khấu.
Ổ Tư Di đứng trọn trong luồng sáng ấy.
Tân Duy Chi từng nghe chị nói tiếng Anh, nhưng đó là trong cuộc sống thường nhật, hoàn toàn khác với khi ở trên sân khấu. Lúc này, cô yên lặng ngồi dưới khán đài, cũng giống như khối thạch mịn màng hòa cùng các nữ sinh, ngẩng đầu chiêm ngưỡng ánh sáng trước mắt. Chủ đề Ổ Tư Di diễn thuyết là giải phóng phụ nữ. Chị nói: “Địa vị của người phụ nữ chính là thước đo sự phát triển của một dân tộc.” Chị nói: “Phụ nữ nên tham gia vào các công việc xã hội.” Tân Duy Chi thầm nghĩ, chỉ có chị, cũng chỉ có duy nhất chị mới xứng đáng với chủ đề này.
Tối hôm đó, vợ chồng Vi Bách Viễn chiêu đãi bạn bè ăn tối tại một quán rượu gần khách sạn, Tân Duy Chi cũng có mặt. Cô có chút hưng phấn, uống một ít rượu nhỏ, bên tai nghe Vi Bách Viễn cùng người Nhật bàn về việc các dân tộc châu Á đối phó với các cường quốc châu Âu. Sau khi tiễn những người bạn Nhật Bản, cô đi sau lưng vợ chồng Vi Bách Viễn, nghe Ổ Tư Di nói với Vi Bách Viễn: “Sau chiến tranh Nhật – Nga, dã tâm của Nhật Bản đối với Trung Quốc cũng không hề nhỏ…” Giọng nói ấy nhỏ dần rồi cô không còn nghe thấy nữa.
Kobe là một cảng biển lớn, thời bấy giờ cùng với New York, Hamburg và London được mệnh danh là bốn thị trường vận tải biển lớn nhất thế giới. Kiến trúc phương Tây và các đền chùa Shinto tồn tại song song. So với Trung Quốc, ấn tượng của Tân Duy Chi về nơi này là sạch sẽ, ngăn nắp.
Thiên hoàng Minh Trị đã qua đời, khi ấy đang là thời kỳ Taisho.
Dù trời nắng, những người đàn ông vẫn mang theo một chiếc ô cán dài để bắt chước thói quen của người Âu Mỹ. Vi Bách Viễn nói độ Tây hóa của Kobe khá cao, Tân Duy Chi thấy quả đúng không sai. Bởi cô thấy phần lớn cách ăn mặc của đàn ông đều là khoác lên mình bộ âu phục. Phụ nữ đa phần mặc kimono, bước những bước nhỏ rón rén, khi cười lên vô cùng dịu dàng. Nhưng cô cũng nhìn thấy những cô gái hiện đại cắt tóc ngắn, mặc váy ngắn. Có những bà lão đi qua bên cạnh họ với ánh mắt vô cùng kinh ngạc.
Tân Duy Chi lại cảm thấy những điều này chẳng có gì khác biệt so với Trung Quốc. Dù đã trải qua Duy tân Minh Trị nhưng so với Hỗ Giang ở trong nước, Kobe chẳng có gì đặc biệt tiên tiến hơn. Nghe Ổ Tư Di bảo, ngay cả Tokyo – thành phố lớn nhất Nhật Bản cũng chẳng phát triển bằng Hỗ Giang.
Nhưng Tân Duy Chi cảm thấy giữa hai quốc gia vẫn có sự khác biệt.
Thứ khác biệt ấy không phải là trang phục, cũng không phải diện mạo đô thị, mà chính là con người.
So với đồng bào trong nước ủ dột suy nhược, tinh khí thần của người Nhật vô cùng tràn trề. Đàn ông khoác âu phục, mang bốt cao cổ, giơ tay lên đỉnh đầu tháo mũ xuống, nhìn thẳng vào mắt bạn mà nói chuyện. Các cô gái mặc đồng phục thủy thủ màu xanh thẫm hân hoan rảo bước qua góc phố, nhận ra bạn đang nhìn mình liền mỉm cười chúm chím.
Cô đem những quan sát của mình nói với Ổ Tư Di, Ổ Tư Di bảo cô rằng ngay từ thời Minh Trị, Nhật Bản đã hình thành tư tưởng chủ nghĩa đế quốc mở rộng ra nước ngoài, Tiên sinh Vi cũng nhận ra quân đội Nhật Bản luôn muốn nhúng tay vào Đông Bắc, “họ gọi nơi đó là Mãn Châu”.
Tân Duy Chi hỏi: “Vậy chúng ta nên làm thế nào ạ?”
Ổ Tư Di ngẫm nghĩ một chút rồi nói: “Tự làm cho bản thân mạnh mẽ lên.”
Lời nói này, Tân Duy Chi luôn ghi nhớ trong lòng. Buổi tối, vợ chồng Vi Bách Viễn ra ngoài đi dạo, Tân Duy Chi ở một mình trong khách sạn, dưới ánh đèn trải tờ giấy thư ra viết thư cho Lỗ Nguyên Nguyên. “Nguyên Nguyên, mình đang ở Nhật Bản, trong lòng bao nỗi niềm ngổn ngang…”
Không được, không ổn.
Dạo này Lỗ Nguyên Nguyên gửi thư cho cô ít dần, lá thư gần nhất đã từ mười tháng trước, nói rằng cô ấy đã làm mẹ. Tân Duy Chi mừng cho cô ấy, lại cũng tiếc cho cô ấy. Bởi cô luôn khuyến khích cô ấy tiếp tục đi học. Cô viết thư hồi âm cho Lỗ Nguyên Nguyên, nhắc tới những cuốn sách dạo này mình đọc, nhưng Lỗ Nguyên Nguyên lại không hồi âm nữa. Tân Duy Chi nghĩ, rốt cuộc là do mình viết không hay ở chỗ nào, hay là vì Lỗ Nguyên Nguyên bận rộn với công việc làm mẹ.
Thế nhưng năm đó thành tích của Lỗ Nguyên Nguyên rõ ràng cực kỳ xuất sắc.
Tân Duy Chi nhớ lại một số điều Ổ Đại Tồn từng nói với cô, cảm thấy rất có lý. Cô đột nhiên muốn trò chuyện với Ổ Đại Tồn, nhấc bút lên viết tên anh xuống tờ giấy thư, nhưng chưa viết được mấy chữ thì chiếc đèn trong phòng chớp chớp vài cái rồi đột ngột tắt phụt.
Cô khoác thêm áo ngoài, mò mẫm tới cửa, đẩy cửa bước ra ngoài đi đến quầy lễ tân. Cô nói với lễ tân rằng đèn trong phòng bị tắt, đối phương lại không hiểu tiếng Anh, Tân Duy Chi chỉ biết vài câu tiếng Nhật giao tiếp hằng ngày nên vô cùng chật vật. Cô đang dùng tay khua khoắng ra hiệu thì người đàn ông bên cạnh đột nhiên cất tiếng nói một câu gì đó. Nhân viên lễ tân liền lộ ra vẻ mặt bừng tỉnh hiểu ra.
Người đàn ông đó bảo Tân Duy Chi: “Thật mạo muội, tôi không cố ý nghe lén, nhưng tôi đã nói ý của cô cho họ rồi. Họ sẽ đi xử lý.” Tiếng Anh của anh ta rất tốt, hầu như không có âm điệu tiếng Nhật. Tân Duy Chi chậm rãi ngẩng đầu, thấy người đàn ông đó mặc chiếc áo măng tô dài màu sẫm, bên trong để lộ cổ áo âu phục màu xanh thẫm, ánh mắt cô dừng lại trên gương mặt đối phương, thấy đó là một khuôn mặt tuấn tú yêu kiều như nữ giới, làn da trắng ngần dưới ánh đèn quầy lễ tân hắt vào, hàng mi dài dưới quang ảnh trông tựa như rắc lên một lớp bột vàng mịn.
