Chương 16: Xứ Nam: Việt Cảng (1)
*
Không biết đã trôi qua bao lâu, sau đó có người bảo còi báo động đã được gỡ bỏ. Bước ra ngoài, dòng người trên phố lớn đi lại vội vã, cũng chẳng thấy tòa nhà nào bị hư hại, chỉ là đi qua vài ngã tư đường mới trông thấy nhà cửa đổ sập cả một mảng. Có người ngồi thụp bên vệ đường gào khóc, ngay bên cạnh là thi thể người chết. Tân Duy Chi ôm gói thuốc và hai chai trà thảo mộc trong lòng, bước ngang qua những đống thịt máu bầy nhầy cùng tiếng khóc ai oán mênh mang ấy, chỉ cảm thấy bước chân mình cũng trở nên lảo đảo, bồng bềnh.
Đi bộ trở về khách sạn, cô mới phát hiện nơi đây đã loạn thành một đống, ai nấy đều đang kéo vali hành lý ùn ùn đi ra ngoài. Tân Duy Chi đặt gói thuốc xuống, giữ lấy một người Ấn Độ hỏi thăm mới hay đường băng của sân bay Khải Minh đã bị ném bom, hiện giờ đã đóng cửa. Cô bỗng thấy đầu óc mình nổ “ầm” một tiếng, tựa như cũng vừa bị trúng bom vậy. Cô vội vàng chạy tới quầy lễ tân định gọi điện thoại, nhưng lại nhận được thông báo rằng tất cả đường dây đều không thể kết nối được nữa.
Bên phía Kim Lăng và Hỗ Giang đã mất liên lạc hoàn toàn, ngay cả Lỗ Nguyên Nguyên đang ở tại Hương Cảng cũng chẳng có cách nào tìm được. Mà cho dù có tìm được thì sao chứ? Cô ấy cũng chỉ là một người phụ nữ trẻ đang mang theo con nhỏ, không hề có chút quyền tự chủ nào trong tay. Tân Duy Chi thu lại tâm trạng rối bời, ngồi lặng ở đại sảnh khách sạn một lát rồi quyết định đáp tàu thủy sang Hào Giang.
Các đợt không kích vẫn tiếp diễn; sau khi máy bay ném bom bay qua, bầu trời mù mịt khói đen đặc quánh. Dòng người từ trong hầm trú ẩn chui ra, lại tay xách nách mang hành lý, tất tả đổ xô về phía bến tàu. Tất cả những người này đều đang tìm cách chạy sang Hào Giang. Thế nhưng đi được nửa đường, cô đã nghe phong thanh rằng bên phía Hào Giang đã đóng cửa khẩu, ngừng tiếp nhận dân tị nạn. Hai chuyến tàu cuối cùng rời bến, lúc nhổ neo trên mạn tàu bám kín đặc người; con tàu vừa chuyển bánh, người ta cứ thế rơi tõm xuống nước từng người một. Thậm chí có kẻ còn liều mạng bơi thẳng sang bờ bên kia.
Cô tự biết mình tuyệt đối không thể bơi qua nổi, nhưng vẫn không cam lòng từ bỏ, dẫu sao cũng phải ra tới bến tàu thử vận may xem sao. Chưa đặt chân tới nơi, cô đã thấy biển người chen chúc chật như nêm, không khí ngột ngạt nóng bức vô cùng. Những người phụ nữ dắt chặt tay con, lũ trẻ khóc lóc inh ỏi. Cô lại nghe chính miệng họ than thở rằng không thể đi được nữa rồi. Có người đang mở đài phát thanh nghe tin; Tân Duy Chi không biết nói tiếng Quảng Đông nhưng lại nghe hiểu được. Cô nghe thấy đài phát thanh đưa tin chính phủ Hoắc Sùng Tân đã lập danh sách nhân sự rút lui khẩn cấp, phái máy bay tới Cửu Long đón người. Trong danh sách ấy ngoại trừ các yếu nhân chính phủ ra thì đều là giới trí thức và học giả. Cô không nghe thấy tên mình.
Trong đầu cô không khỏi nảy ra một ý nghĩ: tới Cửu Long thử vận may, chìa thân phận vợ của Ổ Đại Tồn ra, liệu có khả thi không? Thế nhưng trên máy bay chỉ có bấy nhiêu chỗ ngồi, cô bước lên thì đồng nghĩa với việc sẽ có người khác bị gạt xuống. Ý nghĩ vừa chạy tới đây liền lập tức dừng bặt.
Cô quyết định đánh liều một phen, bắt xe lên Dương Thành rồi từ đó chuyển máy bay.
Ở lại Hương Cảng tuyệt đối không phải kế lâu dài; nơi này suy cho cùng cũng không phải hòn đảo bản địa của người Anh, nghe đâu quân đồn trú Anh ở đây đã có ý định đầu hàng. Thế nhưng cô cũng thừa hiểu Dương Thành nguy hiểm chẳng kém. Vì Hương Cảng và Hào Giang không nằm trong diện bị phong tỏa, nên Dương Thành nằm giáp ranh với hai nơi này đã trở thành cửa ngõ nhập khẩu vật tư cho Trung Quốc. Mỗi ngày, tuyến đường sắt Quảng – Cửu nối liền Dương Thành và Hương Cảng vẫn ngày đêm vận chuyển nguồn tài nguyên chiến lược cùng hàng tiếp tế vào sâu trong nội địa.
Việc quân Nhật vươn bàn tay sắt xuống Dương Thành chỉ là chuyện sớm muộn.
Thế nhưng Hương Cảng đã đại loạn, sân bay bị phá hủy, cảng biển cũng chẳng còn an toàn. Nếu cứ tiếp tục nán lại đây, nhỡ đâu toàn bộ tuyến giao thông nối Hoa Nam với nội địa bị cắt đứt, cô sẽ vĩnh viễn không thể quay về được nữa.
Tân Duy Chi vất vả lắm mới liên lạc được với một người bạn học cũ ở Đại học Lĩnh Nam đang sống tại Hương Cảng, nhờ người đó xoay xở mua giúp cho tấm vé xe đi Dương Thành. Người bạn học hỏi đi hỏi lại cô: “Cậu thật sự muốn đi sao?” Cô gật đầu. Người bạn nói: “Quân Nhật cũng ném bom không kích Dương Thành rồi đấy. Suy cho cùng ở lại địa bàn của người Anh vẫn an toàn hơn chứ.” Giọng điệu khuyên nhủ đầy dè dặt.
Tân Duy Chi ngẫm nghĩ một lát rồi cười khổ đáp: “Tổ chim đã lật, làm sao còn quả trứng nào nguyên vẹn.”
Người bạn học liền im lặng. Trước lúc lên đường, người bạn đưa cho cô ít mứt trái cây và hoa quả sấy khô để cô mang theo làm lương khô lót dạ dọc đường, bởi lẽ đường sá thời chiến vốn phức tạp khó lường, lại còn dặn dò cô nhất định phải cẩn thận. Chiếc xe xuất phát từ Hồng Khám, chở theo một xe chật ních những con người lầm lũi ít nói, thẳng tiến về phía Dương Thành. Tuy đã là cuối thu, nhưng trên xe người đông chật chội, cộng thêm tiết trời oi bức của vùng Lĩnh Nam khiến ai nấy đều vã mồ hôi đầm đìa. Quần áo ướt đẫm dính bết vào lưng, rồi lại tự khô đi trong hơi nóng hầm hập.
Chiếc xe men theo con đường nhỏ vùng thôn quê, hai bên cửa sổ toàn là bụi đất mù mịt bốc lên từ những nẻo đường làng Quảng Đông. Tân Duy Chi ngả người trên ghế xe, nước mang theo bên mình đã uống cạn, chỉ còn cách uống tạm trà thảo mộc trong chai. Thứ nước ấy có vị ngai ngái đắng nghét, cô nhấp hai ngụm rồi lại vặn chặt nắp chai, tựa đầu vào khung cửa sổ, mơ màng thiếp đi lúc nào không hay.
Được một lát, cô nghe thấy có người trên xe hét lớn: “Không kích rồi, không kích rồi!” Cô mở choàng mắt, nhận ra chiếc xe chẳng biết từ lúc nào đã tiến vào địa phận Dương Thành. Nhà cửa hai bên đường chính là kiểu kiến trúc nhà phố có hành lang mái che đặc trưng của vùng Lĩnh Nam; từ những ô cửa sổ trên cao hai bên buông rủ xuống những tấm biểu ngữ khổ lớn, viết dòng chữ “Kháng cự giặc Nhật”. Chiếc xe tấp vội vào lề đường, máy bay ném bom đang gầm rú lượn vòng ngay trên đỉnh đầu.
Tân Duy Chi mở trừng mắt, tận mắt trông thấy một quả bom rơi thẳng xuống tòa nhà phía trước, nổ tung vang dội. Tấm biểu ngữ nền trắng chữ đen “Kháng cự giặc Nhật” bị sức ép vụ nổ xé nát vụn, hóa thành những mảnh giấy trắng li ti bay lả tả trong màn bụi khói xám xịt. Cô ngờ rằng lẫn trong đám vải vụn ấy còn có cả máu thịt con người, bởi lẽ mấy cô gái ngồi ở hàng ghế phía trước đều bật khóc nức nở. Thế nhưng mới vừa nãy suốt dọc đường đi, họ vẫn còn đang khúc khích cười đùa với nhau.
Sau khi đợt ném bom kết thúc, người tài xế vội vàng ngoái đầu lại bảo: “Mọi người xuống xe ở đây đi.” Hành khách ai nấy đều thu dọn hành lý; cửa xe vừa mở, tất cả liền túa ra chạy tán loạn. Chỉ còn lại Tân Duy Chi cùng ba bốn người nữa vẫn ngồi nán lại trên xe. Một người đàn ông thấp bé lên tiếng hỏi: “Không phải đi ra sân bay sao?”
“Đường bị bom đánh sập hết cả rồi. Hết cách rồi, hết cách thật rồi.” Người tài xế lắc đầu nguầy nguậy. Mặc cho những người khác có gặng hỏi thế nào, ông ta vẫn chỉ lặp đi lặp lại mỗi câu nói ấy: hết cách rồi, hết cách rồi.
Tân Duy Chi đành phải bước xuống xe.
Ở Dương Thành, cô từng quen biết Ổ Tư Di và Vi Bách Viễn, từng học tập và trưởng thành tại mảnh đất này, cũng từng nên duyên yêu đương với Ổ Đại Tồn. Thế nhưng thành phố này giờ đây đã chẳng còn là nơi chốn mà cô từng quen thuộc nữa. Nhằm phá hủy tuyến giao thông đường bộ của đường sắt Quảng – Cửu, đồng thời cắt đứt nguồn tiếp tế vật tư từ Hương Cảng và Hào Giang, quân Nhật đã dốc toàn lực điên cuồng ném bom đánh phá nơi đây.
Giao thông đường bộ bị đình trệ, trên phố lớn hầu như chẳng còn bóng dáng xe cộ qua lại, trường học và nhà máy đều rơi vào tình trạng nửa đóng cửa, đình trệ. Trên đường đi, cô tìm một đứa trẻ mặt mũi lấm lem, mua bánh quy cho thằng bé rồi dò la tin tức từ nó. Lúc này cô mới biết suốt mấy ngày qua, Dương Thành lúc nào cũng chìm trong mưa bom bão đạn.
“Ở đâu thì an toàn?” Cô hỏi.
“Chẳng đâu an toàn cả. Trường học còn bị ném bom tan tành, lấy đâu ra chỗ nào an toàn nữa.” Đứa trẻ quệt ngang gương mặt nhem nhuốc bụi bẩn, “Ngay cả mấy con tàu trên sông Châu Giang cũng bị đánh chìm hết rồi. Xác người chết trôi nổi lềnh bềnh từng dãy ngoài kia kìa.”
Sân bay nằm ở vùng ngoại ô, trong khi giao thông nội đô gần như tê liệt hoàn toàn, chỉ có thể đi bộ. Tân Duy Chi vất vả lắm mới tìm được một nhà trọ vẫn còn mở cửa đón khách, nhưng giá phòng lại đắt cắt cổ. Cô còn đang chần chừ do dự, chủ quán đã lên tiếng: “Chúng tôi cũng sắp đóng cửa tới nơi rồi. Cố kiếm thêm chút tiền nữa là đóng tiệm chạy sang Hương Cảng lánh nạn đây.” Người đó lại hỏi cô từ đâu tới; cô khẽ đáp là từ Hương Cảng, đối phương liền trợn tròn hai mắt, tỏ vẻ vô cùng kinh ngạc.
Từ khung cửa sổ nhà trọ nhìn ra ngoài có thể trông thấy Công viên Trung Ương. Ngày trước cô vẫn thường cùng bạn học đạp xe dọc theo bờ sông Châu Giang, không tới núi Quan Âm thì cũng ghé Công viên Trung Ương dạo chơi. Đêm hôm nay, trong công viên này giăng đầy biểu ngữ, những thanh niên dáng vẻ học sinh sinh viên đang đứng quyên góp ủng hộ. Đám đông vây thành một vòng tròn đứng xem, đồng thanh hô vang khẩu hiệu; ở chính giữa đốt lên một đống lửa lớn, dòng người nối đuôi nhau không ngớt nhét tiền vào thùng quyên góp.
