Chương 31: Cô ta làm mất mặt nhà họ Nguyễn

*

Cậu Bảy từ sáng sớm đã tới quán trà sang trọng nhất, chọn một phòng riêng trên lầu hai nhìn thẳng ra mặt phố, bảo người pha sẵn một ấm trà rồi thong thả ngồi đợi, cuối cùng cũng đợi được các bậc trưởng bối khác trong nhà họ Nguyễn tới.

Ông chú Ba bước vào cửa trước tiên, Bác Năm cùng mấy người nữa nối gót theo sau, lúc vào cửa trên tay còn xách theo một chiếc lồng chim. Cậu Bảy ngồi ở ghế dưới, mỉm cười đứng dậy, tráng rửa bộ ấm chén giúp họ, rồi xách chiếc ấm trà lớn đi vòng quanh bàn, lần lượt rót trà cúc Phổ Nhĩ vào từng chén. Ngoại trừ người trưởng bối trẻ tuổi nhất là Chú Nam làm theo lễ nghi tập tục, khẽ gõ ngón tay lên mặt bàn để tỏ lòng cảm ơn, những người còn lại đều coi cậu ta như người vô hình, mạnh ai nấy nói, nào là dạo này ngày càng khó thu tô, lại bàn chuyện chiến tranh ở châu Âu ảnh hưởng tới vật giá địa phương, rồi chuyện con cháu nhà ai không nên thân.

Cậu Bảy lặng lẽ chờ đợi, đợi tới khi họ nhắc đến câu “thời buổi này kiếm miếng ăn thật gian nan”, cậu ta thấy đúng thời cơ liền khéo léo chen lời vào: “Ông chú Ba, cháu có một chuyện muốn bàn bạc với mấy vị chú bác.” Cậu ta châm thêm chút nước trà, nói tiếp: “Về… chuyện tiền bạc ạ.”

Ông chú Ba rốt cuộc cũng nhấc mí mắt lên, nhìn thẳng vào cậu ta. Những người khác cũng đồng loạt ngẩng đầu nhìn cậu ta. Ngay cả Bác Năm đang mải trêu con vẹt cũng hạ tay xuống, ánh mắt xuyên qua song lồng chim hướng về phía cậu ta.

Cậu Bảy nói: “Hiện nay giá tơ ngày một tăng cao, các xưởng tơ khắp Nam Hải đều đang tranh nhau thu mua kén. Cháu nghĩ, nhà họ Nguyễn chúng ta có cả một vùng bờ dâu rộng lớn, có biết bao nhiêu là kén. Mọi năm số kén này đều bán lẻ cho các vựa kén, nay ông chủ Giang bên Vạn Sinh Nguyên đang thực hiện thu mua trực tiếp tại xưởng; đối với anh ta mà nói, giá thành tuy có hạ xuống được đôi chút, nhưng chất lượng kén lại vàng thau lẫn lộn.”

“Mày muốn nói cái gì?”

“Cháu muốn hùn vốn làm ăn với anh ta, bên mình góp kén, góp bờ dâu.” Cậu ta nói rằng bản thân đã tiếp xúc qua với Giang Kỳ Nguyên, chính anh ta cũng có hứng thú hợp tác với nhà họ Nguyễn. “Kiếm được tiền rồi, chúng ta chia theo cổ phần, tất cả các vị ngồi đây ai cũng có phần cả.”

Ông chú Ba rời chiếc ống điếu nước khỏi miệng, hỏi hùn vốn nghĩa là sao. Bác Năm nghe nói trên giấy cổ phần phải ghi tên, cuối năm chia lãi, liền hỏi vặn lại: “Ghi tên ai?”

Thứ mà Cậu Bảy vẫn luôn chờ đợi bấy lâu nay, chính là câu hỏi này.

Cậu ta mỉm cười đáp: “Nhà xưởng là doanh nghiệp kiểu mới, lập xong hợp đồng còn phải do chính chủ ký tên điểm chỉ. Cháu đã bàn bạc với đối phương rồi, anh ta yêu cầu bên trên chỉ được ghi tên một người duy nhất. Người đó, tốt nhất là cháu.”

Thấy mọi người im lặng không lên tiếng, cậu ta liền đem những lời lẽ đã chuẩn bị sẵn từ trước tuôn ra một hơi: “Có chuyện gì xảy ra, mọi trách nhiệm một mình cháu gánh hết. Còn kiếm được tiền thì mấy vị ngồi đây cùng chia nhau.”

Trong phòng riêng không một ai lên tiếng, chỉ có tiếng nước trong ống điếu vẫn sục sôi kêu ùng ục.

Chẳng có ai ngu ngốc cả. Mấy lão già này tuy không rành về doanh nghiệp kiểu mới, nhưng sống ở đời từng ấy năm, ăn muối còn nhiều hơn cậu ta ăn cơm. Nếu không phải chuyện béo bở, cậu ta lại tranh nhau đứng ra làm sao?

Suốt hai năm qua, Cậu Bảy Nguyễn Hữu Đồng bề ngoài mang danh là người đứng đầu gia tộc, thế nhưng khế ước ruộng đất lại luôn bị khóa chặt trong chiếc rương gỗ long não ở nhà Ông chú Ba. Năm xưa sau khi cha của Minh Châu qua đời, chỉ còn lại mẹ góa con côi, Ông chú Ba lấy danh nghĩa trưởng lão đứng ra chủ trì thay, ngoài miệng nói nghe rất êm tai, bảo rằng Nguyễn Hữu Đồng tuổi còn trẻ, kinh nghiệm non nớt, sợ cậu ta sớm làm tiêu tan gia sản nên cần người trong tộc tạm thời trông coi giúp. Đứng trước cái cớ hoang đường ấy, bà Điền không dám lên tiếng, Cậu Bảy không muốn lên tiếng, duy chỉ có Nguyễn Minh Châu là kịch liệt phản kháng.

Ông chú Ba giận dữ quát nạt: “Từ bao giờ đến lượt đàn bà con gái lên tiếng?”

Minh Châu nắm chặt tay Nguyễn Hữu Đồng, hiên ngang đứng sừng sững trước mặt đám đàn ông trong tộc này: “Tôi là đàn bà, nhưng em ấy thì không phải! Em ấy là người do chính các người tiến cử cho cha tôi, là đứa con trai được nhận làm con thừa tự. Cha tôi luôn dốc lòng bồi dưỡng em ấy để làm người thừa kế. Bây giờ cha tôi không còn nữa, những tờ khế ước ruộng đất này lẽ ra phải giao lại cho em ấy mới đúng!”

“Hữu Đồng tuổi còn nhỏ, lại đang chịu tang, phải đợi cưới vợ sinh con rồi mới có thể tiếp quản lại. Chúng ta không thể trơ mắt nhìn điền sản nhà họ Nguyễn bị phá sạch!”

“Ồ, là sợ giống như con trai ông, suốt ngày ra ngoài lên thuyền hoa uống rượu ôm gái đánh bạc, bị người ta lừa mất bao nhiêu tiền bạc, phá sạch ruộng đất tổ tiên để lại phải không? Ông dạy không nổi con trai mình, giờ lại chạy sang quản con trai nhà người khác à?” Minh Châu châm chọc phản pháo lại; Ông chú Ba nổi trận lôi đình, vung tay tát thẳng cho cô một bạt tai.

Bà Điền bật khóc nức nở, vừa xót thương con gái, lại vừa chẳng dám mạo phạm bậc trưởng lão. Bà đưa mắt nhìn đứa con trai nuôi thừa tự, kỳ vọng cậu ta có thể đứng ra bênh vực, giành lại chút quyền lợi cho hai mẹ con côi cút này. Thế nhưng Nguyễn Hữu Đồng chỉ cúi gằm đôi mắt nhìn xuống nền đất, ngay cả đầu cũng không hề ngẩng lên.

Về sau, lúc đám trưởng lão đứng đầu là Ông chú Ba đuổi bà Điền và Nguyễn Minh Châu ra khỏi nhà họ Nguyễn, cái đầu này của cậu ta cũng trước sau như một chưa từng ngẩng lên lấy một lần. Cho dù sau này cậu ta có lén lút gửi tiền cho hai mẹ con, sai người tới làm việc giúp họ, tất thảy đều bị Minh Châu mắng đuổi đi sạch. Minh Châu cũng chưa bao giờ tha thứ cho cậu ta. Cũng hệt như những tờ khế ước ruộng đất đang bị khóa chặt trong chiếc rương gỗ long não của Ông chú Ba, mãi vẫn chưa chịu trả lại cho Cậu Bảy.

Giờ đây, cái đầu vốn luôn cúi gằm thấp thỏm trước mặt đám người Ông chú Ba ấy cuối cùng cũng đã ngẩng lên. Gương mặt trẻ tuổi này hướng về phía mọi người, nở một nụ cười vô hại. Trước mặt những bậc trưởng bối này, Cậu Bảy chẳng qua chỉ là một gã công tử bột mặt trắng xinh trai, nếu sinh ra trong gia đình nghèo khó thì cũng định sẵn cái số phải đi bán thân mà thôi. Đám đàn ông này chưa bao giờ coi cậu ta ra gì. Nếu không phải vì danh không chính ngôn không thuận, bọn họ chắc chắn sẽ cướp đoạt luôn cả khế ước đất đồi, khế ước đê sông, khế ước đất nhà ở… về tay mình rồi.

Cậu Bảy thừa biết đám đàn ông này nhìn nhận mình ra sao, nhưng cậu ta chỉ mỉm cười, cam chịu nhẫn nhịn, chưa từng lên tiếng phản kháng.

Ông chú Ba nói: “Mày tuổi đời còn trẻ, thương trường nước sâu thăm thẳm như thế, mày thì biết cái gì?”

“Bởi vậy cháu mới phải tới thỉnh giáo mấy vị chú bác đây ạ.” Cậu Bảy gắp một miếng há cảo bỏ vào bát cho Ông chú Ba: “Chuyện này vốn dĩ một mình cháu làm, lời ăn lỗ chịu cũng được. Nhưng đã là người một nhà thì có tiền cùng kiếm, phải không ạ? Còn phần thua lỗ, cứ coi như cháu bỏ tiền đóng học phí.”

Ông chú Ba tuy là kẻ cổ hủ, nhưng cũng biết mở xưởng làm ăn rất kiếm ra tiền. Mấy năm nay, lão tận mắt chứng kiến không ít địa chủ hương thân trích ra một phần tiền thu tô để đổ vốn vào nhà xưởng. So với việc thu tô ruộng đất, làm thực nghiệp không bị ảnh hưởng bởi hạn hán, lũ lụt hay nạn châu chấu, lợi nhuận lại hậu hĩnh, mà cũng chẳng bị giới hạn bởi vùng miền. Ngay vùng Hương Sơn kế bên có biết bao nhiêu người lên Thượng Hải mở công ty bách hóa, trở thành phú hộ vọng tộc nổi danh chốn phồn hoa. Một chỗ làm ăn phát đạt rồi thì cứ thế bắt chước làm theo y khuôn, lại mở thêm được bao nhiêu cơ sở hái ra tiền nữa. Bọn họ không phải là chưa từng động lòng, chỉ ngặt nỗi cũng có người trong tộc mở xưởng chưa được bao lâu đã phá sản đóng cửa.

Cái kiểu góp cổ phần như Cậu Bảy nói đúng là một con đường sáng. Thế nhưng lão sống ở đời mấy chục năm trời, đời nào chịu tin trên đời có chuyện tốt rơi xuống miễn phí. Lão nhìn chằm chằm Cậu Bảy: “Phải làm những gì?”

“Cháu đã hẹn Ông chủ Giang ra ngoài, hỏi xem anh ta cần những gì. Anh ta bảo cần kiểm tra khế ước.” Cậu Bảy cố tình nói với giọng điệu nhẹ bẫng như không: “Bởi vì bờ dâu là vốn liếng để hợp tác, Vạn Sinh Nguyên phải xác nhận rõ ràng quyền sở hữu của những mảnh bờ dâu này thì mới dám đặt bút ký hợp đồng.”

Ông chú Ba nghe xong liền hiểu ngay, trong lòng cười lạnh một tiếng. Thằng nhóc này, đi vòng vo một hồi hóa ra là muốn đòi lại khế ước ruộng đất nhà nó đây mà. Lão rít một hơi thuốc lào từ ống điếu nước: “Chuyện này hệ trọng lắm, ta phải cân nhắc thận trọng một chút.”

Cậu Bảy sớm đã đoán trước con cáo già này sẽ nói như vậy, chẳng làm ầm lên cũng chẳng giận dữ, chỉ mỉm cười nhàn nhạt, vâng dạ bảo Ông chú Ba cứ từ từ suy nghĩ. Lúc nói lời ấy, ánh mắt cậu ta lại lướt sang gương mặt của Bác Năm và Chú Nam đang ngồi phía sau.

Bữa trà sáng này, mỗi người một bụng tâm tư, rốt cuộc cũng đã uống xong. Khi Ông chú Ba bước tới bên cửa, lão bỗng ho khù khụ một tiếng rồi ngoái đầu nhìn lại. Cậu Bảy im lặng chờ lão lên tiếng, chỉ nghe lão làm ra vẻ bề trên nói: “Hôm kia ta đi ngang qua khu gần đây, từ đằng xa trông thấy Nguyễn Minh Châu. Ta có lòng tốt hỏi thăm nó một câu dạo này sống thế nào, mày đoán xem nó làm sao? Nó trừng mắt lườm ta một cái sắc lẻm, lúc đi lướt qua bên cạnh ta còn nhổ nước bọt đánh ‘phì’ một tiếng rõ to ngay dưới chân ta nữa chứ.”

Cậu Bảy im lặng không đáp.

“Nó dù sao cũng mang họ Nguyễn. Cho dù có bị đuổi ra khỏi cửa thì cũng vẫn là nửa người nhà họ Nguyễn, vậy mà giờ đây mắt không coi tôn trưởng ra gì…”

Cậu Bảy thầm nghĩ: Lúc này sao cô ấy lại biến thành người nhà họ Nguyễn rồi? Cô ấy tự dựa vào đôi bàn tay của mình để kiếm cơm, không nhờ cậy ruộng đất nhà họ Nguyễn, không ăn hạt gạo nào của nhà họ Nguyễn, lão lấy tư cách gì mà quản cô ấy?

Cơn giận dữ dâng trào cuộn xoáy trong lồng ngực, cũng chẳng rõ là nhắm vào kẻ trước mặt hay là nhắm vào chính bản thân cậu ta. Ngày đó cậu ta không có dũng khí để bảo vệ cô, còn hôm nay…

Hôm nay, cậu ta ngẩng đầu lên, làm ra vẻ cung kính lắng nghe Ông chú Ba tiếp tục buông lời chê bai, phán xét Minh Châu: “… Nó ra ngoài làm chuyện mất mặt, chính là làm mất thể diện của nhà họ Nguyễn.”

Cậu Bảy cười như không cười: “Ông chú Ba dạy chí phải.”

Lão già bỏ đi, phía sau có gã tay sai đi theo hầu. Lúc hai kẻ đó bước ra khỏi cửa, mỗi người đều ngoái đầu nhìn Cậu Bảy một cái, ánh mắt đầy ẩn ý sâu xa.

Đêm hôm ấy, Cậu Bảy lần lượt đến tận nhà bái phỏng hai vị trưởng bối kia, cũng chẳng biết đã nói những gì. Bẵng đi hai ngày sau, mọi người trong tộc nghe đồn rằng Ông chú Ba vậy mà lại chịu giao trả một phần nhỏ khế ước ruộng đất cho Cậu Bảy.

Tất cả những chuyện này, Minh Châu hoàn toàn không hề hay biết. Cô vốn đã cắt đứt qua lại với người nhà họ Nguyễn từ lâu, cuộc chạm mặt ngày Thất Tịch hôm nọ chỉ là một sự tình cờ ngoài ý muốn. Sau ngày hôm đó, Cậu Bảy sai người mang đồ đạc tới nhà cô, tất thảy đều bị cô giữ gương mặt lạnh lùng trả lại sạch.

Hôm nay, cô đang cúi người múc nước giếng nơi khoảng sân giếng trời để giặt quần áo lót, bỗng nhiên nghe thấy có tiếng người gọi: “Tiểu thư.”

Cô nhận ra giọng nói của bác Trung, bèn đứng thẳng người dậy, hai bàn tay đầy bọt xà phòng, ngước mắt nhìn ông. Cô không ưa đám người nhà họ Nguyễn, nhưng đối với những người hầu kẻ hạ đã nhìn mình lớn lên từ nhỏ thì vẫn còn nặng tình cảm.

“Bác Trung, bác tìm cháu có việc gì sao?”

“Tiểu thư, Cậu Bảy bảo tôi giao thứ này cho cô.” Ông chầm chậm lấy ra một bọc vải nhỏ, đặt lên chiếc bàn ngay lối cửa ra vào.

Minh Châu rửa sạch tay, đoạn lau khô nước trên tay rồi nói: “Bác Trung, bác về nói lại với cậu ta, tôi không cần đồ của cậu ta.”

“Tiểu thư, thứ này không phải của cậu ấy. Cô xem qua là biết ngay thôi.”