Chương 28: Chưa từng vượt quá giới hạn

*

Hoa Nam đã nóng, Việt Nam lại càng nóng hơn. Nhưng trong xe thì rất mát mẻ. Giang Kỳ Nguyên vừa xuống tàu đã có tài xế tới đón. Anh ngồi trong xe nhìn ra ngoài cửa kính, những cánh đồng lúa, con trâu nước, những người đội nón lá quen thuộc, mọi thứ cũng chẳng khác gì ở Hoa Nam. Thế nhưng xe chạy qua thêm một đoạn, liền có thể trông thấy những dinh thự kiểu Pháp, cửa lá sách, mái ngói dốc, tường sơn màu xanh lục, cây cỏ hoa lá nhiệt đới, cùng những người Pháp đang dắt chó đi dạo.

Nhưng đây không phải là Việt Nam của nhà Giang Kỳ Nguyên.

Nhà anh nằm sâu trong khu Chợ Lớn. Đi qua tiệm hút thuốc phiện, sòng bạc, tiệm vàng, cửa hiệu tơ lụa, tiệm thuốc bắc và Nhà hát Nghệ thuật Hát Bội, sẽ trông thấy một ngôi miếu. Cả một con phố phía sau ngôi miếu đều thuộc về gia đình anh; từ cửa sau của miếu bước ra, chếch sang phía đối diện chính là gian nhà lớn nhà họ Giang. Bức tường bên ngoài chạm trổ hoa văn kiểu Pháp, đẩy cửa bước vào bên trong lại hiện ra sảnh đường kiểu Trung Hoa, bày trí bàn thờ bằng gỗ gụ chạm khắc tinh xảo, lại dùng vách gỗ sơn son thếp vàng Triều Sán để phân chia các gian chức năng.

Giang Kỳ Nguyên về tới nhà vào lúc giữa trưa; xe vừa chạy vào cổng đã có người hầu bản xứ bưng chậu bạc bước ra đón, bên trong ngâm một chiếc khăn mặt trong làn nước ấm có nhỏ vài giọt nước thơm. Đây là thói quen từ thời mẹ anh để lại, vẫn được duy trì cho tới tận bây giờ. Anh nghỉ ngơi chốc lát thì đã tới giờ tiệc mừng thọ buổi tối. Từ chập tối, họ hàng khách khứa đã lục tục kéo tới nhà. Vì anh cả chị dâu đang ở bên Pháp, cô em út lại không giỏi ăn nói, tâm điểm của bữa tiệc mừng thọ cha này lại bất ngờ đổ dồn lên người Giang Kỳ Nguyên. Khi người nhà họ Giang rời đi vẫn còn là thời Đại Thanh, nay cố quốc đã bước vào nền Cộng hòa được mấy năm, ai nấy đều vô cùng hiếu kỳ, thi nhau hỏi thăm Giang Kỳ Nguyên.

“Quảng Đông nằm thu mình ở một góc trời, cách xa Bắc Bình. Nhưng dĩ nhiên, cả nước đều có những thay đổi rất lớn.”

Anh đáp lời câu được câu chăng, người trong tộc cũng tán gẫu câu được câu mất, nhắc tới chuyện chịu ảnh hưởng từ cuộc chiến ở châu Âu, kinh tế bản xứ biến động, tinh thần dân tộc dâng cao, báo chí bản địa Việt Nam đã bắt đầu lên tiếng công kích người Hoa và giới thương nhân Hoa kiều.

“Chính quyền thực dân lại hở chút là tăng thuế, kiểm tra sổ sách, ngày tháng càng lúc càng khó sống.”

“Sao không về Đường Sơn?”

“Sau Cách mạng Tân Hợi nhiều nơi quân phiệt cát cứ, Thanh Đảo lại rơi vào tay người Nhật, đám người Đông Dương đang rình rập như hổ rình mồi, thời cuộc cũng chẳng yên ổn, dọn cả nhà về nước là chuyện không thực tế. Cơ mà giống như Kỳ Nguyên đây, về nước gầy dựng cơ nghiệp cũng hay.”

“Nói mới nhớ, bên nhà mẹ đẻ tôi có xây một căn nhà trên hòn đảo nhỏ tên là Cổ Lãng Tự, mặt hướng thẳng ra biển.”

Người một câu, kẻ một lời, râm ran ríu rít. Ngoài miệng thì than thở chẳng dễ dàng gì, nhưng trên tay ai nấy đều cầm một ly rượu, nói cười vui vẻ. Chiếc đĩa hát trên máy quay đĩa nơi góc phòng vẫn xoay đều, giọng nói của họ trầm bổng bên tiếng nhạc, nào có lấy nửa phần dáng vẻ của sự chật vật. Cuộc sống của người giàu có, kiểu gì cũng dễ chịu hơn người nghèo gấp bội phần.

Gia đình người anh họ đã tới. Sau khi người vợ cả tự sát chưa đầy ba tháng, anh ta đã vội vàng cưới vợ mới, hiện giờ cô ta vừa mang thai chưa được bao lâu. Theo tập tục xưa nay, phụ nữ mang thai không dự tiệc mừng thọ hay những việc hỷ sự để tránh xung khắc. Thế nhưng cô chị dâu họ mới này cũng xuất thân từ gia tộc người Hoa ở Chợ Lớn, từng du học bên Pháp nên chẳng tin mấy chuyện đó. Hai vợ chồng trò chuyện với cha Giang, rót rượu mừng ông, tiếng cười vang vọng giòn giã.

Giang Kỳ Nguyên cảm thấy bầu không khí ngột ngạt, bèn lùi ra hành lang đứng ngắm mưa rơi bên ngoài. Anh vừa châm một điếu thuốc, thấy cô em họ bước ra liền dụi tắt ngay, dùng tiếng Pháp nói một tiếng xin lỗi.

Cô em họ bước tới, đứng tựa sát bên anh, đưa mắt đánh giá anh từ trên xuống dưới: “Anh thay đổi rồi.” Cô cũng nói bằng tiếng Pháp.

Cô là con riêng của người vợ lẽ bác cả Giang Kỳ Nguyên với người đàn ông khác; nhờ từ nhỏ đã lanh lợi đáng yêu nên được cưng chiều hết mực. Cô cũng tự hiểu rõ mình chỉ là một món đồ chơi, nếu không còn đáng yêu nữa sẽ đánh mất giá trị duy nhất của bản thân, thế nên trước mặt người khác cô luôn tỏ ra vô cùng ngoan ngoãn, duy chỉ có trước mặt Giang Kỳ Nguyên mới lộ nguyên hình như một con hồ ly.

Giang Kỳ Nguyên chuyển sang nói tiếng Trung: “Gì cơ?”

Cô bước sát lại gần thêm chút nữa, làm bộ ngửi ngửi bộ âu phục của anh, khẽ cười nói: “Trên người anh dính mùi của đám người nghèo rồi.”

Giang Kỳ Nguyên nhìn cô, trên mặt không có lấy một nụ cười: “Em uống say rồi à?”

Cô em họ dùng ánh mắt nhìn người của một quý bà Paris để ngắm nghía anh, giọng điệu nhẹ bẫng: “Em nghe nói cả rồi. Anh ở Trung Quốc mở nhà xưởng, ngày nào cũng ở cùng đám công nhân đó.” Cô đưa tay vuốt nhẹ chiếc áo khoác ngoài của Giang Kỳ Nguyên: “Điều này chẳng giống anh chút nào.”

Trong sảnh chính, không biết cha Giang vừa nói câu gì mà quan khách đều đồng loạt reo hò tán thưởng, hưởng ứng vô cùng nhiệt tình. Ngoài trời mưa rơi lác đác, lạnh hơn trong nhà nhiều. Giang Kỳ Nguyên hỏi: “Vậy anh phải như thế nào mới đúng?”

“Giống như tất cả mọi người ở đây vậy.” Ánh mắt cô lướt qua bờ vai anh, xuyên qua khung cửa sổ nhìn vào bên trong nhà, lười biếng nói: “Đã nằm không cũng kiếm được tiền, việc gì phải vất vả như thế, chạy đi xa xôi đến vậy?”

Giang Kỳ Nguyên phớt lờ cô, bực bội rút ra một điếu thuốc nữa.

Cô em họ tựa cằm lên vai anh, ghé sát môi lại, một tay nắm lấy bàn tay đang cầm thuốc của anh, giật lấy rồi chầm chậm rít một hơi. Cô nhả khói, liếc nhìn anh đầy ẩn ý: “… Trừ phi, là để trốn tránh, hoặc là để chuộc tội…”

“Em muốn nói cái gì?”

“Chị dâu cả cũ trước khi chết có để lại thư tuyệt mệnh, nói rằng chị ấy đã yêu một người không nên yêu. Người khác không biết đó là ai, nhưng em thì biết.” Cô em họ hạ thấp giọng nói: “Em từng tình cờ nghe thấy chị ấy quỳ trước mặt Bồ Tát mà khóc.”

Cuối cùng, cuối cùng cũng lại có người nhắc tới người đã khuất ấy. Giang Kỳ Nguyên cứ ngỡ rằng, trong cái nhà này, chỉ có một mình anh nhớ tới người này.

Nhưng anh còn có thể nói gì được nữa đây?

“Về chuyện này, anh rất lấy làm tiếc.”

“Bây giờ anh cũng ra vẻ kiểu cách của người Pháp rồi.” Cô em họ cắn nhẹ đầu ngón chiếc găng tay ren của mình, sốt ruột tháo nó ra: “Giống hệt như thím vậy…”

“Đừng nhắc tới mẹ anh.” Giang Kỳ Nguyên sầm mặt ngắt lời.

“Vậy nhắc chuyện gì?” Cô em họ xích lại gần hơn một chút, rốt cuộc cũng cúi đầu xuống, áp sát vào dưới bờ vai anh, giọng nói hạ thấp mềm nhũn: “Em muốn nghe anh kể thêm vài chuyện ở Trung Quốc. Hồi ở Paris, em nhận được thư của cậu em họ trong nhà. Anh cũng quen cậu ta, đúng không? Cậu ta bao nuôi một người phụ nữ Trung Quốc ở Thượng Hải, cậu ta bị cô ta mê hoặc rồi, trong thư ngay cả chuyện mình tắm rửa cho cô ta thế nào cũng kể rành rọt.”

Giang Kỳ Nguyên nghe cô nói năng lộ liễu như vậy thì không tiếp lời.

Cô lại hỏi: “Em nghĩ, các anh tới Trung Quốc rồi, có phải đều sẽ bao nuôi một người phụ nữ không?”

Giang Kỳ Nguyên bảo anh không biết.

Cô em họ che nửa miệng, khẽ mỉm cười: “Anh có đàn bà rồi chứ gì. Hửm? Một mình ở Trung Quốc cô đơn như thế, chắc chắn anh có người phụ nữ mình thích rồi. Để em đoán thử xem, có phải là kiểu phụ nữ biết chữ nghĩa lễ nghi, dịu dàng hiền thục giống như chị dâu không?” Cô cố tình muốn chọc giận anh, thế nhưng anh vẫn giữ gương mặt vô cảm, chầm chậm đặt một bàn tay lên sau đầu cô, giống như đang vuốt ve một con mèo, vuốt xuôi mái tóc cô.

Cô em họ thoáng sững người, rất nhanh sau đó, bờ vai khẽ rung lên nhè nhẹ, dường như tâm sự bấy lâu nay rốt cuộc cũng có người nhìn thấy. Cô bỗng nhiên hạ giọng nói: “Hồi nhỏ, anh từng tặng em trái đu đủ anh hái được, bảo lớn lên sẽ cưới em…”

“Em đúng là uống say thật rồi, chuyện đùa trẻ con thế này mà cũng nhớ.” Giọng anh dịu dàng, thế nhưng hai ngón tay nơi sau gáy cô bỗng nhiên véo mạnh một cái, cấu chặt lấy một mảng thịt lớn. Cô bị đau, cả gương mặt bị anh kéo ngược lên, đưa tới trước mặt anh.

Gương mặt cô em họ lộ rõ vẻ kinh hoảng.

Anh giữ gương mặt vô cảm nói: “Hồi đó anh còn quá trẻ, quá nông nổi, nên có buông vài lời trêu ghẹo với chị dâu họ. Mọi chuyện cũng hệt như em đối với anh lúc này vậy. Nhưng chỉ dừng lại ở đó thôi, chưa từng vượt quá giới hạn.”

Anh nhìn xuyên qua khung cửa sổ cao vào bên trong nhà. Người anh họ đang ôm lấy cô chị dâu họ mới đang mang thai, cảnh tượng thật ấm áp và ngọt ngào.

Anh lại nói tiếp: “Cho đến tận bây giờ lương tâm anh vẫn còn cắn rứt, hằng năm cứ tới ngày giỗ của chị ấy đều đốt chút vàng mã. Còn cả nhà em thì sao?”

Máu của người đã khuất sớm đã khô cạn, nhạt nhòa đến mức chẳng còn ai trông thấy nữa.

Bên trong nhà, người trong tộc vẫn tự nhiên bàn tán về chuyện tậu sản nghiệp ở những nơi khác. Gia đình anh họ được hưởng lợi lớn từ cuộc chiến ở châu Âu, Hải quân Hoàng gia Anh trưng dụng lượng lớn tàu thuyền của nhà anh ta, họ lại cùng với nhà Giang Kỳ Nguyên độc chiếm đường dây buôn bán gạo từ Việt Nam sang Hồng Kông, thu về món lợi kếch xù.

Anh họ đang lên tiếng nói: “Theo Luật Hàng hải Thương mại Anh, chỉ có công dân Anh mới được phép sở hữu tàu vận tải biển; hiện giờ phần lớn thời gian tôi ở Hồng Kông nhưng vẫn mang thân phận thần dân triều Thanh, phải tìm cách lấy được thân phận công dân Anh mới được.” Những người khác nghe vậy đều tỏ ra vô cùng hứng thú, xúm lại hỏi han anh ta.

Quả đúng là một nhà toàn những nhân vật thuộc giới thượng lưu.

Trong tay Giang Kỳ Nguyên vẫn còn đang véo một nhúm da thịt nhỏ sau gáy cô em họ; anh khẽ buông tay ra, chẳng thèm liếc nhìn cô lấy một cái, giữ vẻ mặt vô cảm nói: “Em còn chưa chịu quay vào trong à? Việc gì phải đứng chung với kẻ nghèo hèn như anh.”

Trên gương mặt cô em họ mang theo vẻ thảm bại xen lẫn không cam lòng, quay đầu đi thẳng vào trong nhà không ngoái lại. Một lát sau, Giang Kỳ Nguyên cũng bước vào nhà. Bữa tiệc bắt đầu, kéo dài lê thê hệt như một màn đêm vĩnh viễn không bao giờ kết thúc. Trên môi Giang Kỳ Nguyên nở nụ cười nhàn nhạt, lắng nghe họ bàn chuyện giá gạo giá vàng lên xuống, chuyện làm sao để chạy vạy lấy được thân phận người Pháp, người Anh. Ai nấy đều nói cười rôm rả, cô em họ trông có vẻ rất ngoan ngoãn, Giang Kỳ Nguyên nhìn qua cũng ra chiều vui vẻ lắm, uống hết ly này đến ly khác rồi lại nâng ly chúc thọ cha.

Hai người vợ lẽ của cha cũng có mặt trên bàn tiệc, thay mặt cha khuyên nhủ Giang Kỳ Nguyên, chẳng ngoài việc giục anh sớm ngày cưới vợ sinh con. Làm người như cha anh thật sướng, lời muốn nói chẳng cần tự mình mở miệng, việc muốn làm chẳng cần tự tay động vào, tự khắc có kẻ làm thay.

Giang Kỳ Nguyên giả điếc làm ngơ, chỉ mỉm cười không đáp, sau đó tìm một cái cớ rút lui ra ngoài, lại ra ngồi ở hành lang. Anh mang theo rượu ngồi uống một mình đến mức hơi ngà ngà say; tiếng cười nói trong phòng ăn xuyên qua mấy lớp cửa vọng lại, âm thanh dần trở nên mơ hồ, bên tai anh hóa thành tiếng ếch nhái kêu ran khắp những bờ ao vùng Hoa Nam. Họ nói chuyện lấy tiếng Quảng Đông làm chính, nhưng không ngừng pha lẫn tiếng Triều Châu, tiếng Mân Nam, tiếng Việt cùng tiếng Pháp, tiếng Anh. Hồi nhỏ, Giang Kỳ Nguyên cũng từng phiền lòng vì hệ thống ngôn ngữ hỗn tạp này, nhưng anh rất nhanh đã thích nghi được, giống như những người khác trong nhà, khi suy nghĩ vẫn lấy tiếng Hoa làm chủ đạo.

Người hầu từ trong nhà bước ra, cất tiếng gọi “Thưa cậu” hai lần. Giang Kỳ Nguyên vẫn đăm đăm nhìn về phía dòng sông xa xăm, không nói không rằng.

Người hầu lại nói thêm một câu: “Thưa cậu, có điện báo từ Trung Quốc gửi tới ạ.”

Men rượu trong người Giang Kỳ Nguyên lập tức tỉnh táo đi quá nửa.