Chương 27: Ông chủ Giang đi vắng

*

A Ngọc đứng khựng lại bên khung cửa sổ, lòng thắt lại. Đêm mưa bão ở Sa Diện hôm ấy, bờ sông đêm Thất Tịch hôm nọ… tất thảy đều ùa về trong tâm trí. Ông chủ Giang chẳng lẽ lại… Đang lúc thấp thỏm bất an, Giang Kỳ Nguyên từ bên trong đưa ra mấy tờ giấy: “Tôi biết cô chưa biết nhiều chữ, nhưng cũng có thể tập xem qua giấy báo giá thị trường, nắm bắt tin tức mua bán.”

A Ngọc để lộ vẻ mặt mừng rỡ đến luống cuống. Giang Kỳ Nguyên cũng chẳng rõ bản thân xuất phát từ tâm lý gì, lại khá thích thú khi bắt gặp biểu cảm này của cô. Anh nói: “Có chỗ nào không hiểu cứ việc hỏi tôi.”

A Ngọc gật đầu, cẩn thận nâng niu mấy tờ giấy ấy rồi quay về ký túc xá. Anh nhìn theo bóng lưng cô, thầm nghĩ không biết bao giờ mình mới có thể thay thế vị trí của Nguyễn Minh Châu trong lòng cô đây.

Xoay người bước tới trước bàn làm việc, anh lấy lá thư mẹ gửi từ nước Pháp về, đọc lại thêm một lần nữa.

“… Trong thư con có nhắc tới cô gái ấy, tuy chỉ vỏn vẹn vài câu ngắn ngủi, nhưng rõ ràng cô ấy ở trong lòng con không phải là người tầm thường. Mẹ mừng cho con. Chỉ là, mẹ không mấy tán thành một vài cách làm của con. Dáng vẻ con đưa cô ấy đi mở mang tầm mắt, cứ như thể đang ban ơn cho cô ấy, cố ý để cô ấy phải ngước nhìn con vậy. Sau này giả như hai đứa có yêu nhau, thứ tình yêu như thế cũng chẳng hề bình đẳng.”

Giang Kỳ Nguyên đọc đến đây thì đặt lá thư xuống, tự mình cầm bút hồi âm.

“Kính thưa mẫu thân đại nhân!”

Không, đây không phải lối viết thư gửi cho mẹ. Cách xưng hô này phải dùng trong thư gửi cha mới đúng, thế là anh thay tờ giấy khác, viết lại:

“Mẹ: Những điều mẹ nói trong thư đều là chuyện của rất lâu về trước rồi.”

Hẳn là chuyện từ hồi trước khi anh lên đường đi tỉnh thành.

Anh viết tiếp: “Bây giờ tình cảm con dành cho cô ấy, có lẽ là sự kính trọng nhiều hơn…”

Anh dừng bút.

Nhiều hơn thứ gì? Dục vọng ư? Chuyện này sao có thể mở lời nói với mẹ cho được. Hay là nhiều hơn sự ái mộ? Cho đến tận bây giờ anh vẫn chưa hiểu rõ, thứ cảm giác hiện tại mình dành cho Lý Tú Ngọc rốt cuộc được tính là gì.

Đành phải viết lại một bức thư khác, tuyệt nhiên không nhắc nửa lời tới A Ngọc, chỉ báo tin bình an. Viết xong dán kín phong bì, anh tắt đèn, đứng lặng trước cửa sổ, hướng mắt nhìn về phía ký túc xá của cô.

Để cô ở cho thoải mái, anh đã cố ý cho người sửa sang lại nhà kho, trổ thêm cửa sổ. Anh đăm đăm nhìn về hướng ấy, thầm nghĩ cô đang ở ngay bên trong, không biết giờ này đang làm gì.

Đúng lúc này, anh nhìn thấy đom đóm.

Trên đống kén bên bờ ao phía ngoài nhà xưởng, chẳng biết bay tới từ lúc nào từng cụm, từng cụm ánh sáng xanh huỳnh quang lập lòe lấp lánh, lơ lửng giữa màn đêm, nhiều hơn hẳn những lần anh tình cờ bắt gặp trước đây. Trong ký ức của anh, anh từng thấy A Ngọc lúc tan ca đêm đã chạy theo mấy con đom đóm vài bước.

Anh đứng trước cửa sổ ngắm nhìn chừng một hai giây, lập tức đẩy cửa bước ra ngoài, rảo bước đi nhanh tới trước cửa ký túc xá của cô, điều chỉnh lại nhịp thở, lấy lại dáng vẻ đạo mạo vốn có của một ông chủ, đoạn mới đưa tay gõ cửa, hạ giọng hỏi: “Lý Tú Ngọc, cô ngủ chưa?”

Anh nghe thấy bên trong vang lên một tràng tiếng sột soạt, A Ngọc xỏ dép bước tới bên cửa, khẽ khàng đáp lời: “Dạ chưa.” Cô nhận ra giọng của Giang Kỳ Nguyên, nhưng nhất quyết không mở cửa.

Bầu nhiệt huyết dâng trào trong lòng Giang Kỳ Nguyên lúc nãy bỗng chốc nguội lạnh đi đôi phần. Anh đổi sang giọng điệu vô cùng công tư phân minh, nói với cô: “Không có gì, hai ngày tới tôi đi vắng, nên muốn hỏi thăm cô xem chuyện tuyển nam công nhân thế nào rồi?”

“Dạ có hai ba người tới rồi.”

“Là người thế nào?”

“Đều là dân xứ khác tới. Quê nhà gặp lũ lụt dịch bệnh nên chạy nạn đến đây.”

“Cô có thể tuyển một ít người địa phương rõ lai lịch gốc gác được không?” Vạn Sinh Nguyên nay đã làm ăn lớn mạnh, có không ít kẻ bên ngoài nhân cơ hội tới phá hoại. Trong số nữ công nhân tuyển vào dạo trước, từng có kẻ thừa cơ định đập phá máy móc, may mà phát hiện kịp thời.

“Dạ, tôi sẽ làm vậy.”

Việc cần bàn đều là việc phải làm, thế nhưng giờ đã nói xong rồi mà Giang Kỳ Nguyên vẫn đứng bên cửa, bất động chẳng nhúc nhích.

A Ngọc ở bên trong cửa cất tiếng hỏi: “Ông chủ Giang, còn có việc gì nữa sao?”

“… Không có gì, cô nghỉ ngơi cho khỏe.”

“Vâng, ông chủ Giang.”

Anh xoay người định bước đi, khẽ ho hai tiếng, làm ra vẻ như sực nhớ ra điều gì: “À, phải rồi, tôi thấy bên bờ ao có rất nhiều đom đóm…”

Cánh cửa bỗng nhiên mở tung từ bên trong. Mái tóc đen nhánh của A Ngọc buông xõa hờ hững sau lưng, chiếc áo vạt hò chưa kịp cài khuy khoác vội trên người, qua kẽ vạt áo để lộ lớp áo lót vải bông màu trắng ánh trăng; trên gương mặt trắng ngần ánh lên vẻ mừng rỡ hệt như một đứa trẻ: “Thật sao?”

Hai người bước ra vài bước, đi tới bên bờ ao, quả nhiên trông thấy cả một khoảng ánh sáng xanh lập lòe trôi nổi. Cô đứng ngẩn ngơ ngắm nhìn hồi lâu ở nơi ấy. Còn người kia thì đứng ngay phía sau cô, cũng lặng lẽ ngắm nhìn cô hồi lâu.

Giang Kỳ Nguyên hỏi: “Cô sống ở địa phương từ nhỏ tới lớn, hẳn là đã nhìn quen đom đóm từ lâu rồi chứ?”

“Dạ có, nhưng sáng sớm tinh mơ tôi đã phải thức dậy ra đồng, trưa về nấu cơm, chiều tối làm đồng xong lại phải lo việc nhà, nhiều việc lắm. Sau khi cha mất, địa chủ không chịu cho nhà tôi thuê ruộng nữa, tôi mới bắt đầu vào xưởng làm công. Ông chủ trước đây vô cùng khắc nghiệt, tôi cũng phải thức khuya dậy sớm mới kiếm đủ tiền nuôi mẹ, sau này mẹ bệnh nặng cần người chăm sóc, tôi đành phải nghỉ việc. Nào có thời gian và… để mà ngắm đom đóm chứ.” Cô nghĩ đi nghĩ lại, chẳng tìm ra được từ nào để gói gọn ý mình.

“Tâm trạng?”

A Ngọc chân thành cảm thán: “Ông chủ Giang đọc nhiều sách, thật là tốt quá.”

Trước sự ngưỡng mộ và tán thưởng của một người phụ nữ, đàn ông bao giờ cũng thấy đắc ý trong lòng. Thế nhưng lời của mẹ chợt lóe lên trong tâm trí, anh ý thức được rằng bản thân đang lợi dụng một thứ “bất bình đẳng” nào đó để lấy lòng cảm mến từ A Ngọc. Nếu anh sinh ra trong một gia đình như gia đình của A Ngọc, thành tựu của anh lẽ nào lại cao hơn cô sao?

Anh bước lại gần cô thêm một chút: “Bây giờ cô cũng nhận biết được kha khá mặt chữ rồi, có thể tập tự đọc sách. Nếu cô muốn, tôi có thể dạy cô.”

Khoảng cách giữa hai người vừa thu hẹp lại, anh lập tức nhận ra sự câu nệ và bất an của A Ngọc. Giây trước còn đang hân hoan ngắm đom đóm, lúc này cô bỗng ngoảnh mặt đi nói: “Đêm lạnh rồi, tôi phải về đây…”

Giang Kỳ Nguyên không lên tiếng, chỉ lặng lẽ nhìn theo bóng cô xỏ dép, mái tóc đen xõa dài, rảo bước đi nhanh về phía ký túc xá. Đom đóm vây quanh một mình anh, lững lờ trôi nổi giữa màn đêm tối mịt.

–

Không lâu sau đêm đó, ông chủ Giang đáp tàu về Việt Nam mừng thọ cha. Trước lúc lên đường, anh đã thu xếp ổn thỏa mọi việc cần xử lý, những việc còn lại thì chia ra giao cho hai người quản công là A Ngọc và quản công Hoàng. Chỗ riêng tư, anh dặn dò A Ngọc để tâm nhiều hơn: “Tôi chỉ tin mỗi mình cô.”

Trong câu nói ấy chẳng mang chút tình ý nào, thế nhưng A Ngọc nghe xong lại vô cớ thấy lòng mình khẽ rung động.

Nhưng hệt như đứa trẻ thích bắt chước người lớn, cô cũng học theo dáng vẻ của ông chủ Giang, giữ giọng công tư phân minh mà hỏi: “Nếu có việc, tôi phải liên lạc với anh bằng cách nào?”

Giang Kỳ Nguyên để lại địa chỉ liên lạc của mình ở Việt Nam cho cô, bảo nếu có việc cứ gửi qua bưu cục hoặc cục kiều phê. Còn nếu có việc gấp, có thể tới cục điện báo Phật Sơn điền giấy đánh điện, tính phí theo từng chữ. “Hệ thống bưu điện Việt Nam sẽ chuyển phát tới hội quán bên chỗ tôi. Nhưng nội dung sẽ bị người Pháp kiểm tra ngẫu nhiên, không tiện viết chuyện riêng tư.” Anh ngừng lại một chút, đoạn nói tiếp: “Mà giữa chúng ta cũng chẳng có chuyện riêng tư gì.”

A Ngọc từ lâu đã quen với sự hiện diện của con người ông chủ Giang này. Phải xa cách lâu ngày không gặp anh đến thế, đây vẫn là lần đầu tiên.

Tan ca đêm, cô bước về phía ký túc xá được vài bước lại không kìm được mà nhớ tới đêm hôm ấy. Cô đi tới bờ sông, thế nhưng chẳng thấy lấy một con đom đóm nào. Cô thầm nghĩ, ở Việt Nam liệu có đom đóm không nhỉ? Cô từng nghe ông chủ Giang kể, cảnh sắc ở đó khá giống với Hoa Nam, trên sông Mê Kông tàu thuyền qua lại tấp nập, người dân đi lại giữa những cánh đồng lúa, khu người Hoa ở Chợ Lớn chẳng khác gì ở Trung Quốc, chỉ là kiến trúc nhà cửa mang phong cách Đông Tây kết hợp.

Trên người Giang Kỳ Nguyên mang theo cả thế giới bên ngoài mà A Ngọc hằng mơ tưởng. Việt Nam trông như thế nào? Nước Pháp ra sao? Cô vừa tò mò lại vừa khao khát. Thế nhưng dẫu cho Giang Kỳ Nguyên từng “dụ dỗ” cô, muốn đưa cô tới những nơi cô chưa từng đặt chân đến, cô vẫn chẳng dám động lòng. Đi theo đàn ông, con đường này tuy nhàn nhã lại hanh thông, nhưng cô không muốn bước lên, chỉ vì hễ ngẩng đầu lên là đã trông thấy những bộ hài cốt trắng hếu của lớp phụ nữ đi trước.

Cô cúi đầu, vẫn tiếp tục tất bật giữa những guồng máy ươm tơ.

So với các xưởng khác ở địa phương, ông chủ Giang có đầu óc quản lý, dù người không có mặt ở đây thì nhà xưởng vẫn vận hành trơn tru. Thế nhưng chẳng được mấy ngày, sự tình bỗng dưng xảy ra biến cố.

Trong xưởng có một lô hàng cần chuyển đi Hồng Kông, lịch tàu chạy ấn định vào mười ngày sau. Nhân lực vốn dĩ đã sắp xếp ổn thỏa cả rồi, vậy mà hôm đó gần trăm nữ công nhân lẽ ra phải đi làm, ngoại trừ Minh Châu ra, tuyệt nhiên chẳng có lấy một bóng người tới.

Ông chủ Giang đang ở tận Việt Nam xa xôi, nước xa không cứu được lửa gần. A Ngọc bảo A Thái lên Phật Sơn đánh điện báo cho anh, đồng thời đi tìm quản công Hoàng để bàn bạc.

Quản công Hoàng là tổng quản công trước đây; hồi chưa đề bạt Lạp Cô và A Ngọc, cả xưởng chỉ có ông ta với anh Tư quản lý người làm. Anh Tư đi rồi, quản công Hoàng lại phải ngồi ngang hàng với hai người tự sơ nữ nên trong lòng vô cùng bất mãn.

Giang Kỳ Nguyên tăng thêm cho quản công Hoàng một ít tiền công, bảo với ông ta rằng hai người kia là cấp dưới của ông ta, lúc ấy cục tức trong lòng ông ta mới trôi xuôi. Minh Châu lạnh lùng đứng ngoài quan sát những biến động nhân sự này, từng nghĩ ông chủ Giang lắm tiền không có chỗ tiêu. Về sau cô mới dần nhận ra, đây chính là chiêu vừa vô hiệu hóa đám người của triều đại cũ, vừa trọng dụng người của mình.

Quản công Hoàng ngày thường một lòng tranh giành vị thế “dưới một người, trên trăm người”, thế nhưng đến lúc đại sự ập tới lại chỉ biết lặp đi lặp lại mãi một câu: “Vậy phải làm sao đây? Vậy phải làm sao đây?”

Còn Lạp Cô ư? Lại càng mặc kệ vạn sự trên đời.

A Ngọc không có lấy một người để bàn bạc, đành quay sang tìm Minh Châu.

Minh Châu ngồi bên cửa sổ, vừa ươm tơ vừa giữ gương mặt vô cảm lắng nghe chị nói: “Ông chủ Giang không có ở đây thì vẫn còn quản công Hoàng mà. Chị lo sốt vó lên làm gì?”

“Ông ta chẳng thèm quản đâu. Hơn nữa, chuyện này rất bất thường…”

“Dĩ nhiên là bất thường rồi.” Minh Châu dừng tay, ngoảnh mặt lại, vẫn giữ nguyên vẻ mặt vô cảm ấy. “Rõ ràng là sau lưng có kẻ nhân lúc anh ta đi vắng mà giở trò. Nhưng ông chủ Giang đắc tội với bao nhiêu người như vậy, chẳng lẽ lần nào chị cũng phải lo thay cho anh ta sao? Chị nhìn quản công Hoàng mà xem, nhìn Lạp Cô mà xem, khôn ngoan biết bao nhiêu, ai nấy đều đang giữ mình cho yên thân cả đấy.”

A Ngọc lại vô cùng cố chấp: “Ai cũng giữ mình cho yên thân, vậy thì nhà xưởng phải làm sao? Nếu cả đất nước này đều như thế, chẳng phải sẽ thụt lùi về lại thời Đại Thanh hay sao?”

Minh Châu kinh ngạc. A Ngọc của ngày xưa vốn dĩ chuyện gì cũng hỏi ý kiến cô, từ bao giờ lại có tầm nhìn xa trông rộng đến thế? Cô ngoái đầu nhìn lại, xung quanh cô toàn là những chỗ trống do đám nữ công nhân nghỉ làm để lại. A Ngọc đứng trước mặt cô, gương mặt chầm chậm lấy lại vẻ điềm tĩnh, hiểu ra người bạn thân của mình giờ đây trong chuyện này đã không còn chung chí hướng nữa rồi. A Ngọc từ từ xoay người lại, bước ra khỏi chỗ Minh Châu, đi xa dần.

Minh Châu chầm chậm cúi đầu xuống, lại lặng lẽ bắt đầu ươm tơ. Máy móc quay đều, tiếng guồng tơ hòa cùng tiếng ve kêu râm ran bên ngoài. Cuộc đối thoại vừa rồi với A Ngọc cũng vang vọng hòa nhịp cùng cuộc trò chuyện giữa cô và Cậu Bảy hôm nào.

Cậu Bảy: “Nếu em là người nắm quyền quyết định ở Vạn Sinh Nguyên, nhất định sẽ sắp xếp cho chị làm quản công… Đợi em cướp lại tất cả từ tay đám người trong tộc, giao cho chị hẳn một nhà xưởng thì sao?”

Minh Châu: “Cậu Bảy thật khéo nói đùa, cậu đã nghĩ ra cách cướp lại chưa? Đám người trong tộc kia vốn chẳng đoàn kết gì đâu. Nếu tôi là cậu, tôi sẽ dùng lợi ích để ly gián bọn họ.”

Một thiếu nữ mang đầy dã tâm như Minh Châu, vừa có mưu kế, lại vừa có tư tâm. Cô ý thức được rằng bản thân vẫn luôn chờ đợi Cậu Bảy làm theo lời mình chỉ dẫn, đoạt lại tất cả mọi thứ. Còn về phần Vạn Sinh Nguyên… cô lạnh lùng thầm nghĩ, mình chẳng qua chỉ là một kẻ làm thuê, thì có liên quan gì tới mình chứ?

Tiếng ve kêu bên ngoài ngày một inh ỏi.

Minh Châu bực bội thầm nghĩ, ồn chết đi được. Tiếng ve kêu ngoài kia, thật ồn chết đi được.

Về phía A Ngọc thì trái lại đã bình tĩnh hẳn. Minh Châu tuy bản tính lạnh nhạt bạc bẽo, nhưng khả năng nhìn thấu sự việc lại cực kỳ sắc bén. Minh Châu nói không sai, chuyện này đúng là có kẻ giở trò sau lưng. Cô quay trở lại phòng kiểm tơ ngồi xuống, trước cửa sổ xem xét kỹ lưỡng danh sách đi làm hôm nay, cõi lòng rối bời dần dần đã có tính toán.