Chương 6: Tự sơ
*
Ngày làm lễ tự sơ nhanh chóng đến.
Áo quần mới, giày tất, gương lược, dây buộc tóc đỏ, gà trống sống, thịt heo quay, hoa quả, vàng mã, đèn hương nến,… mọi thứ đều đầy đủ. Mấy người tự sơ nữ khác trong xưởng và đồng nghiệp thân thiết đều đã tới đông đủ. A Thái lần đầu tiên đến nhà Minh Châu, không khỏi trố mắt ngạc nhiên trước căn nhà rộng lớn nguy nga này.
A Ngọc bày quần áo, lễ vật trước tượng Quan Âm, thắp hương đốt nến, quỳ ba quỳ lạy chín lạy, thề cả đời không lấy chồng, không gần gũi đàn ông. Lạp Cô gỡ tóc A Ngọc ra, mái tóc đen dài từng lọn từng lọn xõa xuống.
Tại hiện trường chỉ có duy nhất Giang Kỳ Nguyên là đàn ông. Anh đứng từ xa nhìn A Ngọc giữa vòng vây mọi người, lần đầu tiên nhìn thấy cô tháo bím tóc dài, mái tóc đẹp xõa tung ra.
Minh Châu chải tóc cho A Ngọc, chiếc lược ngà thấm ướt nước. Cô chải xuống một lượt, Lạp Cô lại xướng lên bên cạnh.
“Một chải hưởng phúc.”
Minh Châu chải rất chậm.
“Hai chải sống thọ.”
Cô nhớ tới hồi A Ngọc mới vào xưởng, hai người gội đầu bên bờ kênh, tóc chị ấy vừa đen vừa dài vừa dày, cô trêu chị ấy, tóc dày thế này sau này lấy chồng búi tóc cũng khó. A Ngọc chỉ biết cười ngây ngô.
“Năm chải tự tại.”
Minh Châu chậm rãi búi tóc lên cho A Ngọc. Tóc chị ấy thật đẹp, vừa mượt vừa óng, giống như làn da của chị ấy vậy.
“Tám chải tai qua nạn khỏi.”
Lạp Cô xướng xong. A Ngọc nhìn Minh Châu qua chiếc gương, mỉm cười nhẹ. Minh Châu nghĩ, thật là kỳ lạ, A Ngọc dường như đã biến thành con người khác, sự ngây thơ ngốc nghếch kia chẳng biết từ bao giờ đã rút sạch khỏi người chị ấy, có lẽ vì búi tóc lên nên lúc này nhìn qua lại mang một vẻ mặn mà quyến rũ trưởng thành. Búi xong búi tóc mây, A Ngọc trở về phòng thay bộ quần áo mới đã cúng qua Bồ Tát, rồi lại đi ra bái tạ thần ân.
Nghi lễ tự sơ được coi như người phụ nữ xuất giá, chỉ là không có chồng mà thôi, quy tắc cũng y hệt như chuyện cưới xin: người mới tự sơ ngồi vị trí chủ tọa, mặc áo mới, đeo bông tai mới, phải kính trà bề trên.
Với tư cách là chủ xưởng của A Ngọc, Giang Kỳ Nguyên cũng ngồi ở vị trí “bề trên”. Cha mẹ A Ngọc mất sớm nên lần lượt mời Lạp Cô và Giang Kỳ Nguyên ngồi ghế trên. A Ngọc quỳ xuống, để Lạp Cô nhận chén trà của cô trước, Lạp Cô uống xong thì trao cho cô một bao lì xì. Cô lại dâng một chén trà cho Giang Kỳ Nguyên.
Giang Kỳ Nguyên hiếm khi gặp cô ở nơi nào ngoài nhà xưởng, càng chưa từng thấy dáng vẻ ánh mắt long lanh đong đưa của cô. Cô mỉm cười bảo: Ông chủ Giang, mời uống trà.
Anh nhận lấy, định uống cạn một hơi. Trong phòng khách toàn là phụ nữ, một màu áo đen váy xanh, tiếng cười đùa ríu rít bảo Ông chủ Giang không cần uống hết đâu. Anh lúc này mới đặt chén trà xuống, theo lời nhắc của Lạp Cô trao cho cô bao lì xì đã chuẩn bị từ trước.
A Ngọc mỉm cười: “Cảm ơn Ông chủ Giang.” Khi nhận lấy, ngón tay vô tình chạm vào ngón tay anh.
Tiệc rượu tổ chức ngay tại phòng khách nhà Minh Châu, bốn bàn ngồi chật ních.
Thịt heo đi mua ở chợ từ sáng sớm, gà là nhà A Thái mới mổ mang sang. Nhà đông người bình thường chỉ có dịp làm cỗ tiệc mới được ăn mâm cao mỗ đầy, nhưng nữ công nhân xưởng tơ kiếm được nhiều tiền nên chẳng lo chuyện ăn mặc. Minh Châu nhờ người mang rượu Brandy nhãn Ba Ngôi Sao Axe từ tỉnh thành về, bát đĩa trong nhà lớn vốn dĩ chỉ dùng để trưng bày thưởng ngoạn nay cũng tùy ý lôi ra dùng.
Giang Kỳ Nguyên ngồi ở bàn chính, xoay xoay chiếc cốc trong tay, xương gốm mỏng thấu quang, lớp men thanh tú thoát tục, nhìn một cái là biết đồ tốt. Nơi quê nhà xa xôi ở Sài Gòn cũng có loại đồ sứ tốt thế này.
A Ngọc quá bận rộn, Minh Châu giúp cô tiếp khách, lần lượt rót trà cho từng người trên bàn ăn. Cô xách ấm đi tới trước mặt Giang Kỳ Nguyên, nhấc chén rót trà: “Ông chủ nể mặt quá.”
“Đây là việc lớn cả đời của A Ngọc, tôi nên tới chứ.”
“Thế sao? Ông chủ Giang thực sự nghĩ mình nên tới à?” Minh Châu nhìn anh, giọng hạ thấp chỉ đủ hai người nghe thấy. “Một xưởng có nhiều nữ công nhân như thế, nhưng lời đồn đại ra vào lại chỉ vây quanh chị ấy với Ông chủ Giang, rốt cuộc là tại sao?”
“Thế thì phải đi hỏi mấy người thích đàm tiếu ấy.”
“Ông chủ Giang là rồng mạnh qua sông, mới chân ướt chân ráo tới đây, liệu có phải đắc tội với ai mà bản thân không hề hay biết không?”
“Dường như tôi lại đắc tội với cô Nguyễn đây rồi. Bằng không cớ sao cô lại dành cho người chủ của mình ác ý lớn đến thế? Dĩ nhiên rồi, cô Nguyễn xuất thân nhà giàu địa phương, đi làm cũng chỉ là để kiếm tiền tiêu vặt mua hoa cài áo, đương nhiên chẳng cần nể mặt tôi.”
Minh Châu không ngờ anh đến cả mình cũng đã điều tra kỹ. Cô hất hàm hừ lạnh một tiếng, quyết không bị lời anh dắt mũi. “Ông chủ Giang, anh là đàn ông, anh có tiền, anh không phải người nước này, họ chẳng làm gì được anh. Nhưng người bên cạnh anh thì sao?”
Trong lúc nói chuyện, vòi ấm nghiêng sang một bên, nước trà chậm rãi, chậm rãi chảy xuống.
Giang Kỳ Nguyên cuối cùng cũng cất lời: “Cô Nguyễn, trà tràn rồi.”
Minh Châu dựng thẳng ấm trà lại.
Giang Kỳ Nguyên rút khăn tay ra, nhẹ nhàng thấm vệt nước trà tràn ra ngoài, “Trong mắt cô Nguyễn, Lý Tú Ngọc có lẽ chưa đủ trưởng thành, cần được chăm sóc. Nhưng trong mắt tôi, cô ấy có thừa trí tuệ để tự ứng phó với cuộc đời mình.”
Lời này anh nói ra kín kẽ không chút kẽ hở, Minh Châu dù có mồm mép sắc sảo đến đâu cũng chẳng thể đáp trả. Cô xách ấm trà, lạnh mặt bước đi.
Trong nhà náo nhiệt vô cùng, các nữ công nhân, những người tự sơ nữ lớn tuổi lần lượt tiến lên chúc phúc cho A Ngọc. Giang Kỳ Nguyên cách đám đông nhìn cô. Cô khoác trên mình bộ áo váy thêu công xòe mẫu đơn bằng lụa satin, trên đen dưới đỏ, làm theo kỹ thuật thêu đinh kim truyền thống của thêu Quảng Châu, bướm gấm xếp dài từ cổ áo xuống tận lai áo, hai bên hoa văn đối xứng đều đặn, màu sắc rực rỡ y như đôi gò má cô. Tóc chải ngược lên toàn bộ, lộ ra vầng trán và chiếc cổ thon gọn sạch sẽ, trên mặt thoa một lớp phấn mỏng, vì vùng Hoa Nam oi nồng ẩm thấp nên rịn chút mồ hôi mỏng.
Minh Châu bưng bình rượu đứng bên cạnh, đồng hành cùng cô đi kính từng bàn rượu.
Cô nâng chén đến trước mặt Giang Kỳ Nguyên, mỉm cười nâng ly, “Ông chủ Giang.”
Giang Kỳ Nguyên đứng dậy. Anh cao hơn cô rất nhiều, cô ngẩng mặt lên nhìn anh, giống như lần đầu anh gặp cô ở nhà xưởng, nhưng lại có đôi phần khác biệt. Hôm đó, cô cài hoa trắng, mang tang, cúi đầu, tết lỏng hai bím tóc. Hôm nay cô búi tóc lên, bên vành tóc mai cài một bông hoa nhung đỏ nho nhỏ, ngẩng mặt mỉm cười, gương mặt rạng rỡ.
Cô bảo: “Cảm ơn Ông chủ Giang đã nể mặt đến uống chén rượu này. Tôi kính anh. Cảm ơn anh đã tin tưởng tôi, cho tôi làm tổ trưởng. Tôi, Lý Tú Ngọc hôm nay làm lễ tự sơ, cả đời không lấy chồng, không gần gũi đàn ông, từ nay về sau ở trong xưởng sẽ càng dốc sức bán mạng hơn nữa.” Nói xong, cô uống cạn một hơi.
Giang Kỳ Nguyên cũng nâng ly uống cạn.
Minh Châu đứng bên cạnh quan sát. Từ góc độ của cô nhìn qua, A Ngọc mặc bộ đồ cô dâu mới, Giang Kỳ Nguyên áo quần âu phục lịch lãm, hai người đối mặt nhau, cùng giơ tay lên, khuỷu tay đan chéo, hệt như một cặp đôi trời sinh đang uống rượu giao bái. Nhìn hai người tuấn tú đẹp đẽ, xứng đôi biết bao. Cô nén sự liên tưởng bất an trong lòng xuống, ngoảnh mặt đi nơi khác.
Giang Kỳ Nguyên thấy A Ngọc quay người đi kính bàn tiếp theo cũng ngoảnh mặt đi. Anh nghĩ, cái vùng này thật kỳ lạ, lại có loại lễ nghi như thế này, biến một người phụ nữ thành cô dâu, tự cưới chính mình, tự đeo gông xích lên cổ. Bên tai văng vẳng tiếng thì thầm xì xào của ai đó: “Tiếc thật… Tự sơ rồi là không được yêu đương nữa đâu… Bằng không bị nhúng lồng heo đấy…” Trong đám đông, Nguyễn Minh Châu sa sầm mặt, bưng chén rượu nhỏ, từng chén từng chén ngửa cổ uống cạn, lo sốt vó thay A Ngọc. Bản thân A Ngọc ngược lại lại mang một niềm vui thầm lặng, cắt đứt một đao với cuộc đời quá khứ, từ đây về sau chính là “thân đã có chồng”, không cần phải bỏ tiền ra tiếp tế cho chú hai nữa.
Giang Kỳ Nguyên đứng bên cạnh dự lễ, vô tình hay hữu ý mà ngắm nhìn A Ngọc quá lâu. Anh biết, bây giờ cô đã là người không thể đụng vào nữa rồi.
Từ sau ngày A Ngọc làm lễ tự sơ, Giang Kỳ Nguyên mỗi lần gặp lại cô liền cảm thấy khác hẳn so với trước. Tóc búi thành búi mây, cài một chiếc trâm bạc trơn, khoác một thân áo đen, lúc bước đi phát ra tiếng sột soạt nho nhỏ. Cô vốn yêu cái đẹp, bộ đồ đen này lại khác biệt với những người tự sơ nữ khác, bóp eo thắt lại, có thêu hoa văn mây lành ẩn hiện ánh quang.
Hơi nước trong phân xưởng làm ẩm ướt tóc mai, thỉnh thoảng có vài lọn tóc rủ xuống, cô đưa tay lên vén, Giang Kỳ Nguyên lại gần nhìn ngắm.
A Ngọc một nửa thời gian làm công việc tổ trưởng xếp ca, một nửa thời gian ươm tơ. Lúc này trước máy móc, cô tập trung cao độ, hoàn toàn không chú ý tới anh đang đi lại gần. Các nữ công nhân khác nhận ra, chỉ nghĩ Ông chủ Giang đang xem cô ươm tơ. Dù sao A Ngọc cũng đã là thân tự sơ, dù áo quần có cải tiến chút ít nhưng vạt áo vẫn bảo thủ kín đáo, chiếc váy xanh rủ dài che tận cổ chân, toàn thân chỉ để lộ khuôn mặt, chiếc cổ và đôi tay.
Giang Kỳ Nguyên lại chăm chú nhìn lọn tóc con đẫm mồ hôi dính bên mạn cổ cô.
A Ngọc cuối cùng cũng nhận ra anh ở đó, dừng tay dừng chân: “Ông chủ Giang, tìm tôi có việc gì sao?”
Anh vờ làm ra vẻ nghiêm túc: “Tôi xem qua tơ vừa ươm xong.”
A Ngọc hào hứng giới thiệu với anh, Giang Kỳ Nguyên làm sao lọt tai nổi câu nào. Thật là kỳ lạ, A Ngọc sau khi tự sơ dường như sở hữu ma lực vậy, chỉ cần cô ở đó, anh liền thấy ánh mắt mình không thể dời đi nơi khác.